Pas de Deux: Is de mens veroordeeld tot eenzaamheid?

Meppel - Ellen Landa danst een hoofdrol. Ze staat roerloos op het toneel, alleen. De ene na de andere danser komt op. Dit is een terugkerend tafereel: een individuele danser of danseres die zich geplaatst ziet tegenover de groep. De solist observeert en ziet prachtig ensemblespel in de meer dan een uur durende choreografie van Ed Wubbe ‘Pas de Deux’.

Locatie: Ogterop, Meppel
Aantal bezoekers: 200
Waardering: ****

Het unieke van dit dansprogramma is de intense samenwerking met componist en pianist Michiel Borstlap. De lange musicus heeft zijn eigen stoel meegebracht waarop hij achter de zwarte Steinway-vleugel van Ogterop ogenschijnlijk ontspannen zijn muziek speelt. Vooral ingetogen stukken die de bezoekers soms het idee geven dat ze een cursus mindfulness volgen. Meditatieve muziek die voor een luisterrijke omlijsting zorgt van de oogstrelende danstaal van Ed Wubbe.

Het dansensemble is evenals Michiel Borstlap in het wit gekleed. Symbool voor onschuld. Het is alsof er op het toneel van Ogterop een scheppingsverhaal wordt geschreven van menselijke relaties. De verschillende episodes in het maagdelijke dansverhaal worden van brandstof voorzien door de muziek van Borstlap. Kern van de choreografie van Ed Wubbe is de ontwikkeling van duetten in ieder hoofdstuk. Vanuit de beslotenheid van dansgroepen ontstaat er steeds een Pas de Deux, een ontmoetingsritueel van mensen die elkaar leren kennen en ontdekken. De ene keer met klassieke dansvormen. Met een lift, pirouette, een omstrengeling. Soms romantisch, ingetogen, vaak in het dansidioom van verstilde poëzie.

Vrede en kwetsbaarheid

De meest indrukwekkende en langste Pas de Deux van Ellen Landa en haar tegenspeler Flip Wagrodzki wordt met oranje licht begeleidt. Je vraagt je af of hun bekentenis van liefde stand houdt. Het verhaal biedt aanleiding genoeg om er over te fantaseren. Op het laatst staat de dansgroep passief en roerloos op het toneel. De ene na de andere danser vertrekt. Uiteindelijk vertrekt ook de mannelijke tegenpool van Ellen Landa. Daar staat ze weer alleen net als aan het begin van ‘Pas de Deux’. Alle ontmoetingen en fysieke verkenningen, volgens een vrouwelijke bezoeker zelfs met een gespeeld orgasme, hebben kennelijk niet tot een definitieve verbintenis geleid.

Is dat de ultieme boodschap van het indrukwekkende dansverhaal, dat de eenzaamheid steeds op de loer ligt? ‘Pas de Deux’ is ook een verhaal van vrede en kwetsbaarheid. Van overgave en naïviteit. Een prachtig moment is dat een danseres wordt opgetild vanuit de armen van een danser en aan anderen wordt overgedragen. Het zegt iets over afhankelijkheid en wellicht over de beperkingen van de menselijke autonomie. Zijn we overgeleverd aan de ontembare wil om verbindingen te maken, om liefde aan te gaan? Een instinctieve overgave die leidt tot een Pas de Deux in iedere act. En steeds weer muzikaal onderstreept door de serene muziek van Michiel Borstlap.

‘Pas de Deux’ is een parade van schoonheid, een unieke combinatie van bijna esoterische muziek en een verscheidenheid aan danskunst. Ondanks het hartverscheurende beeld van alleen overblijven, echoot na dat de mens altijd op zoek blijft naar ontdekking en bevestiging. Dat is de weerklank van het optimistische mensbeeld van choreograaf Ed Wubbe en componist en musicus Michiel Borstlap. Hun samenwerking en de intensiteit van Scapino leverden een onvergetelijke avond op.

Ton Henzen