Einde van project Veldoven Zorgvlied nadert: De fik gaat er woensdag in

Zorgvlied - De oude veldoven is opgebouwd, de wanden zondag vakkundig dichtgesmeerd. Niets staat het op ouderwetse wijze bakken van ruim zevenhonderd stenen meer in de weg. Woensdag is het zover.

Maanden aan voorbereiding gingen vooraf aan het project ‘Veldoven Zorgvlied’. Ter ere van het 200-jarig bestaan van de Maatschappij van Weldadigheid pakte de Stichting Historische Steenbakkerij Zorgvlied het plan van een veldoven op. Ruim honderd jaar geleden werden in de oven aan de Huenderweg tussen Doldersum en Wateren voor het laatst stenen gebakken. Donderdag en vrijdag is er met man en macht gebouwd aan de veldoven. Het was een hele klus die met vakkundig stapelwerk heeft geleid tot een prachtige oven. Zondagmiddag zijn alle kieren met keileem dichtgesmeerd.

Een veldoven werd vroeger opgebouwd voor de éénmalige stook van bakstenen. Dat gebeurde in de nabijheid van de plaats waar een huis of boerderij werd gebouwd. De oven bestond uit niets meer dan te bakken stenen, waartussen brandgangen waren voor de turf die als brandstof diende. De buitenkant werd dichtgesmeerd met leem en onderin en bovenin waren gaten om turf bij te vullen en om het vuur te regelen. Een stook voor het bakken van voldoende stenen duurde in totaal ongeveer zes weken: drie voor het opbouwen en branden en daarna drie weken voor het afkoelen. De stook werd ook wel een ‘boerenstook’ genoemd. Dit omdat boeren zelf regelden wanneer een boerderij moest worden gebouwd. Soms met reizende, ingehuurde krachten die verstand hadden van deze manier van steen bakken, samen met wat plaatselijke, losse arbeiders. Het ambacht is in Nederland volledig verloren gegaan.

Educatief project

Zo’n 40 vrijwilligers uit Zorgvlied en omgeving zijn betrokken bij het project Veldoven Zorgvlied dat een initiatief is van Annemieke Bruursema, Paul Gols, Hans Salverda, Willem Reitsma en Thijs van Buuren. In de weken voorafgaand aan de stook van komende woensdag, hebben bijna 200 leerlingen van vier basisscholen uit Westerveld, Weststellingwerf en Ooststellingwerf meegeholpen aan het project. De kinderen zorgden voor het mengen en kneden van de leem en het maken van de zogeheten ‘vormelingen’.

Spannende uren

Woensdag is het voor de bouwers een spannende dag. De proefstook van een dikke week geleden heeft op enkele punten wat inzichten doen veranderen. Om 10.00 uur wordt de oven aangestoken, waarna spannende uren aanbreken. Brandt de oven goed, is er voldoende trek, wordt het wam genoeg om de stenen te bakken? Vragen die in de loop van woensdag allemaal beantwoord worden. Zondag, dik drie dagen na de stook, wordt de oven geopend en blijkt of de gedane aanpassingen het gewenst effect gehad hebben.

Fair

Belangstellenden zijn woensdag van 10.00 tot 16.00 uur van harte welkom op het stookterrein aan de De Ruyter de Wildtlaan in Zorgvlied. Naast de stook is er ook een fair, waarbij de nadruk ligt op de historie, oude ambachten, edelstenen en keramiek. Ook de Electro Kar van Weldadig Oord rijdt rond Zorgvlied, waarbij wordt verteld over de geschiedenis van het dorp. Begin- en eindpunt is het terrein van de veldoven.