Bezoekers van Frederiksoord kunnen weer kijkje nemen in authentiek kolonieschooltje en -huisje

De Proefkolonie, het nieuwe museum van de Maatschappij van Weldadigheid, is nu precies een jaar in gebruik. Mooi moment voor uitbreiding, met een ‘buitenmuseum’.

De Proefkolonie, in het Huis van Weldadigheid in Frederiksoord, is verder gegaan waar De Koloniehof, het oude museum van de Maatschappij, is gestopt. Dat was een meer traditioneel museum.

De Proefkolonie mikt op ‘beleving’ en wil het publiek ‘beetpakken’. Audiovisuele middelen laten bezoekers ‘meereizen’ met een vijftal denkbeeldige paupergezinnen, zoals die zich 200 jaar geleden ontworstelden aan de armoede en honger in de Randstad om in Drenthe te gaan boeren.

Het nieuwe museum, maandag heropend na de gedwongen coronasluiting, valt zeer in de smaak. ,,Het is een hele verbetering ten opzichte van De Koloniehof. Toch was er na de ingebruikname ook teleurstelling dat het vroegere koloniehuisje en –schooltje er niet meer zijn”, heeft Bob Veldman moeten vaststellen, bestuurslid van Weldadig Oord.

Het huisje en het schooltje van De Koloniehof waren populair bij publiek. Dat kon er een aardige indruk krijgen van hoe gezinnen in de kolonietijd leefden en hoe kinderen toen les kregen.

Op drukke dagen treden acteurs op

Maar dankzij Veldmans stichting, waarin een slordige 80 recreatiebedrijven uit de regio samenwerken, kunnen bezoekers nu opnieuw een schooltje en een woning van binnen bekijken. Weldadig Oord is van plan om op drukke dagen bovendien vrijwilligers en acteurs voor dit ‘buitenmuseum’ in te huren. Die moeten het publiek helemaal mee terugnemen naar de kolonietijd. Ze moeten de bezoekers net zo ‘beetpakken’ als het De Proefkolonie voor het ‘binnenmuseum’ voor ogen heeft gestaan.

Veldman maakte de herintroductie van het koloniehuisje en –schooltje vorige maand al bekend in Dagblad van het Noorden. Woensdag was de officiële presentatie van het ‘buitenmuseum’. Genodigden konden alvast een kijkje nemen. Het schooltje is ook al klaar om publiek te ontvangen, het koloniehuisje volgt komende week.

Ticket tegen bijbetaling 2,50 euro

Bij de woning gaat het om het koloniehuisje dat op het terrein van De Koloniehof staat, helemaal achteraan. De Koloniehof verandert de komende jaren in een bijenexpertisecentrum. In die plannen was geen rol weggelegd voor het koloniehuisje. Het ‘nieuwe’ kolonieschooltje is ingericht in een monumentale schuur op het terrein van de voormalige Tuinbouwschool.

Bezoekers van De Proefkolonie kunnen tegen bijbetaling van 2,50 euro een ticket kopen voor het ‘buitenmuseum’.

Vroegere gasten van De Koloniehof zullen de bankjes in het schooltje herkennen. Veldman: ,,Ze stonden eerder in de oude kolonieschool. We hebben de meubels nog net kunnen redden, de nieuwe eigenaar van De Koloniehof had ze al op Marktplaats gezet.” De schuur wordt nog geïsoleerd, zodat het schooltje ook in de winter kan worden bezocht.

Grote mond? Dan wachtte het ‘strafhok’!

In de kolonietijd viel niet te spotten met het onderwijzend personeel. Wie een grote mond opzette tegen de meester, werd opgesloten in het ‘strafhok’. Dat is hier in ere hersteld, pal naast het schooltje.

Ook van het aangrenzende plein wil Weldadig Oord werk maken. Er is al een tiny house geplaatst, bestemd voor verhuur.

Het koloniehuisje neemt bezoekers mee terug naar ongeveer 1900. Veldman woensdag, in de woonkamer wijzend naar de schoorsteenmantel: ,,Hier staan foto’s van twee echte bidprentjes. We hebben de inrichting bewust persoonlijk gemaakt. Het publiek gaat op bezoek bij de familie Biemans, een van de vijf paupergezinnen die je in De Proefkolonie ook volgt.”

Stro in de bedstedes

De bedstedes zijn alweer gevuld met stro. Een antieke koffiekan staat uitnodigend op tafel. Achter, in de deel, is een traditioneel varkenshok afgetimmerd. Buiten, naast de waterput, kunnen bezoekers met hoge nood ‘het huuske’ in vluchten: een composttoilet.