Kunstwerk in Wilhelminaoord haalt herinneringen op

‘De dochters van Breukel speelden beiden den hoer’. Dit is één van de opvallende teksten in de palen, die deel uitmaken van kunstwerk de ‘brug’ dat verrijst in het fietspad bij Wilhelminaoord. De teksten lijken in de palen gekrast.

Het kunstwerk staat op de plek waar de Westerbeeksloot de Koningin Wilhelminalaan kruist. Het herinnert aan de tijd dat hier een witte houten ophaalbrug was. De brug komt eigenblijk op de plek waar ooit de tramlijn Steenwijk-Oosterwolde werd aangelegd. Dat was vooral de reden dat rond 1914 de houten ophaalbruggen in Frederiksoord en Wilhelminaoord vanwege ruimtegebrek het veld moesten ruimen. De geschiedenis van de bruggen gaat terug tot de turfwinning, ver voordat de Maatschappij van Weldadigheid actief werd. Rond 1925 was er al geen scheepvaart meer tussen Noordwolde en de Steenwijker Aa. De bruggen verdwenen voorgoed uit het dorpsbeeld van de Koloniën van Weldadigheid.

Kunstenaar André Pielage

In Wilhelminaoord komt er dus eentje terug, die het bestaan van de achterliggende Westerbeeksloot weer een accent geeft. De provincie betaalt het, als een soort geschenk voor de te verwachten Unesco-erfgoedstatus van de Koloniën van Weldadigheid. Drie kunstenaars werden uitgenodigd een ontwerp te maken. De keuze viel op André Pielage uit Schiedam, die voornamelijk sculpturen in de openbare ruimte maakt. Hij is ook bij de montage van het bouwpakket aanwezig, waaraan hij sinds begin 2018 heeft gewerkt. Het kunstwerk was eerst bij aannemer ‘Dok’ in Soesterberg in elkaar gezet. ‘Dok’ heeft een reputatie goed te kunnen samenwerken met wispelturige kunstenaars. In de praktijk is het best wel lastig om het kunstwerk nog een keer op te zetten. Het komt zo ongeveer op de slechts mogelijke plek te staan, zo zegt een toezichthoudende ambtenaar van de gemeente Westerveld. In de grond zit een duiker van het waterschap, de riolering en alle mogelijk denkbare leidingen.

‘Opgehaalde Herinnering’

In het beton van het flauw oplopende suggestieve brugdek worden nog richels geslepen, waarmee de suggesties van planken verder wordt versterkt. Want de fietsbrug is allesbehalve een authentieke kopie van het origineel, dat te zien is op de enige foto die van de oorspronkelijke brug bestaat. „Het is redelijk natuurgetrouw en dus gebaseerd op die ene foto”, zo zegt kunstenaar Pielage. Het geheel wordt echter uitgevoerd in grijs metaal en aluminium. „Dat geeft wat minder de suggestie dat ik daadwerkelijk de historische brug terug wilde brengen.” Pielage noemt zijn kunstwerk ‘Opgehaalde Herinnering’, zinspelend op de ophaalbrug en herinneringen aan vroeger.

In de palen heeft hij namelijk teksten aangebracht, die hij in de boeken van Wil Schackmann is tegengekomen. Een soort aanklacht tegen de verzorgingsstaat die de Maatschappij van Weldadigheid wilde creëren. ‘Waarom zouden wijl zoveel werk doen, men bekomt daar slechts 13 stuivers daags’. Het zijn de bekende roddels bij de brug, zoals op meer plekken in de kolonie een brug de plek was om samen te scholen. Op een brugpaal komt ook nog een soort vitrine te hangen, waarin wisselden teksten op A4-formaat achter plexiglas kunnen worden geplaatst. Dat op de brug ‘spijkeren’ van teksten refereert aan de actuele staat van de sociale verzorging in Nederland. De eerste tekst komt uit de Troonrede van 2013. Pielage: „Dat ging over de participatiesamenleving, het klonk toen als het einde van de verzorgingsstaat.” En ook daar is de link met de idealen van Johannes van den Bosch, de stichter van de Maatschappij van Weldadigheid. In september is de officiële onthulling.


MEER LEZEN?
Mis niets van het nieuws uit Meppel en omgeving!