Indrukwekkende hommage aan Roelof Frankot

Vorig jaar was gedurende de zomermaanden alle aandacht in Kunsthuis Secretarie gericht op leven en werk van Stien Eelsingh (1903-1964).


Tentoonstelling: Roelof Frankot, schilderijen; t/m 5 januari 2014. Informatie: www.kunsthuissecretarie.nl.

Locatie: Kunsthuis Secretarie, Meppel. Waardering: * * * * * 
 

Ruim een jaar later pakt het Meppeler expositiecentrum fors uit met een indrukwekkende hommage aan haar echtgenoot Roelof Frankot (1911-1984), van wie zij in 1949 scheidde. De volgorde is goed getimed. Eelsingh oogstte al tijdens haar leven veel lof voor haar werk. De waardering voor het oeuvre van Frankot kwam pas veel later op gang. Beider geldingsdrang en de onverenigbaarheid van karakters leidden tot een voor die tijd opmerkelijke huwelijkscrisis. De competitie is ruim een halve eeuw later volledig verdwenen. Het werk van beide kunstenaars wordt (weliswaar om verschillende redenen en eigenschappen) gelijkelijk gewaardeerd.
Jan Willem Stolk, die in 1990 een beknopte biografie over Stien Eelsingh schreef, werd niet gehinderd door enig artistiek inzicht toen hij Roelof Frankot afschilderde als een man die in de nabijheid van zijn dominante echtgenote in zijn métier nauwelijks uit de verf kwam. ‘Vanwege zijn handigheid was hij voornamelijk bezig met het opknappen van de boerderij. Wat karakter betrof, was hij handig en slim. Gehaaid, opportuun en niet gespeend van enige ijdelheid: zo halen vrienden hem voor de geest. Desondanks was hij in de omgang een innemend persoon die zijn ambivalentie aardig leek te kunnen hanteren. Maar de beknelling om naast Stien op het tweede plan te fungeren werd steeds sterker,’ aldus Stolk.

Hoewel Frankot in die typering niet positief overkomt, ontwikkelde hij zich na de echtscheiding tot een kunstenaar die landelijk gezien van grote importantie bleek. Dat dit terecht is, wordt opnieuw bevestigd door de expositie in Kunsthuis Secretarie. Als het waar is dat men een kunstenaar kent aan zijn vrienden, dan moet Frankot een begenadigd schilder zijn geweest. En dat was hij ook! Wie kunstenaars als Jan Sierhuis, Ger Lataster, Pierre van Soest en Wessel Couzijn tot zijn artistieke vrienden mocht rekenen, moet ook zelf iets te vertellen hebben gehad. Het overzicht in de Meppeler expositieruimte bewijst dat dit, voorzover het Frankot betreft, ook inderdaad het geval is. Hij had er weinig moeite mee om staande te blijven tussen de verfvirtuozen Lataster, Van Soest en Sierhuis.

Met name in zijn expressionistische werk onderstreept Frankot zijn artistieke kwaliteiten. Herhaaldelijk bevestigt het in Kunsthuis Secretarie geëxposeerde werk dat de schilder elk onderwerp volledig naar zijn hand kon zetten en dat concrete waarnemingen voor hem het vertrekpunt vormden voor avontuurlijke schilderkunstige expedities. Hoewel van een ‘school’ of  ‘stroming’ geen sprake was, werkte Frankot veel en graag samen met Van Soest, Lataster en Sierhuis. Het werk van deze schilders verschilt sterk. Veel schilderijen van Frankot bezitten verwantschappen met werk van de Cobraschilder Theo Wolvecamp, maar de overeenkomsten (die eigenlijk uitsluitend op geestverwantschap berusten) moeten wel gerelativeerd of genuanceerd worden.

Hoewel de jaren er overheen gegaan zijn, is de abstract expressionistische schilderkunst van Frankot nog steeds sprankelend. Zijn oeuvre heeft nog niets aan vitaliteit ingeboet. Frankot slaagde erin steeds nieuwe elementen toe te voegen aan zijn schilderkunstige oeuvre. In Meppel is te zien hoe hij zich uitleefde in vrijgevochten schilderkunstige expedities. De krachtige en trefzekere toets die zijn handelsmerk bij uitstek is geworden, garandeert enerverende schilderkunst waarin de magie van verf op doek wordt geopenbaard. Hoewel zijn vroege overlijden een abrupt einde aan zijn schildersloopbaan maakte, heeft Frankot in relatief korte tijd een sterk en samenhangend oeuvre opgebouwd dat zich kan meten met de naoorlogse schilderkunst van collega’s die gerekend worden tot de besten van hun tijd.
Wim van der Beek