Nieuwe stap op weg naar UNESCO Werelderfgoedstatus

Frederiksoord - De dorpsentrees van Frederiksoord, Wilhelminaoord, Boschoord en Willemsoord krijgen een gezamenlijk gezicht. De eenduidige uitstraling moet een bijdrage leveren aan de voordracht naar de UNESCO Werelderfgoedstatus.

Herkenbaarheid en eenduidigheid vormen een belangrijk element in het vertellen van het unieke verhaal van Johannes van den Bosch en zijn Koloniën van Weldadigheid. Dat is ook de reden dat er gisteren hagen geplaatst zijn waarbinnen in een later stadium een stenen ornament met de beeltenis van Van den Bosch wordt toegevoegd.

Volgens directeur Jan Mensink van de Maatschappij van Weldadigheid, is er sprake van een bijzondere samenwerking. ‘Een verbond tussen de Koninklijke Landmacht, gemeenten Westerveld en Steenwijkerland, de provincie Drenthe en stichting Maatschappij van Weldadigheid. En ook met betrokkenheid van de gemeente Weststellingwerf, provincie Overijssel en provincie .’

Het 11e Pantsergeniebataljon plantte dinsdag op de grens van Frederiksoord en Vledder de hagen. Het betekende een eerste stap van de betrokkenheid van Defensie in de voordracht naar de UNESCO Werelderfgoed status. Het planten van de eerste hagen gebeurde in het bijzijn van Jan Mensink, brigade-generaal van de Koninklijke Landmacht Martin Wijnen, burgemeester Rikus Jager van de gemeente Westerveld en burgemeester Marja van der Tas van gemeente Steenwijkerland.

De komende tijd gaat het bataljon zich op veel plekken binnen de Koloniën verdienstelijk maken op het gebied van landschapsherstel. Het bijzondere kolonielandschap met de orthogonale structuren en kenmerkende laanbeplanting, vormt volgens Mensink één van de unieke elementen in het cultureel erfgoed van de Maatschappij van Weldadigheid. ‘In het UNESCO nominatierapport wordt zelfs gesproken van ‘De landschappelijke neerslag van een maatschappelijk ideaal’. Wij zijn als betrokken partijen dan ook erg ingenomen met de hulp van de Koninklijke Landmacht om deze kernwaarde beter zichtbaar en beleefbaar te maken.’

Inspiratiebron

Provincie Drenthe en de gemeenten Westerveld en Noordenveld hebben in 2010 het cultureel en natuurlijk erfgoed van de Maatschappij van Weldadigheid voorgedragen en in 2011 opgenomen op de Voorlopige Lijst Werelderfgoed van Unesco Nederland. De Koloniën van Weldadigheid in Frederiksoord, Veenhuizen, Wilhelminaoord, Ommerschans en Willemsoord werken hierbij samen met Belgische armenkoloniën in Wortel en Merksplas.  De speciaal in het leven geroepen onderzoekscommissie spreekt in haar aanbeveling aan de regering van uitzonderlijke en universele waarde van het materiële en immateriële erfgoed van Van den Bosch.

‘De visionaire wijze waarop Generaal Johannes van den Bosch de grote problematiek van armoede en criminaliteit aanpakte door middel van het stichten van landbouwkoloniën, was een belangrijke inspiratiebron voor veel verlichte denkers in de westerse wereld. Deze ideologie en de nog steeds tastbare uitwerking ervan zijn uniek’, zo staat in het aanbevelingsrapport. Daarin staat ook dat ‘de universele waarde van het erfgoed mede schuilt in het feit dat het project een unieke uitdrukking vormt van het vroeg 19e-eeuwse, westerse utopische denken over de verheffing van de maatschappelijke onderklasse en het geloof in de maakbaarheid van mens en maatschappij.’

Onvervangbaar

De initiatiefnemers die zich bezighouden met de voordracht van de Koloniën van Weldadigheid voor een plaats op de UNESCO Werelderfgoedlijst, denken dat plaatsing op die lijst een grotere gebiedsbekendheid met zich mee brengt. ‘Een grotere belangstelling bij de pers, hogere bezoekersaantallen en dus kansen voor ondernemers, voor de gemeente én de Provincie. Nationaal en internationaal.’  

Oud-Drents gedeputeerde Rein Munniksma die tegenwoordig burgemeester is van de gemeente Menterwolde, heeft altijd achter de voordarcht gestaan. ‘Werelderfgoed is cultureel en natuurlijk erfgoed dat wordt beschouwd als onvervangbaar, uniek en eigendom van de hele wereld. Op naar de werelderfgoednominatie van de Koloniën van Weldadigheid als levend landschap.’ In 2018 valt een definitief besluit over het opnemen van de Koloniën van Weldadigheid op de UNESCO Werelderfgoedlijst.