Indrukwekkende route 40-45 langs oorlogspanden in Meppel (video)

Meppel - Tijdens Puppet International 2016 was woensdag één van de eerste activiteiten de route 40-45. Het was een indrukwekkende reis langs panden die in de Tweede Wereldoorlog een rol hebben gespeeld in Meppel. De komende dagen wordt de route nog m

De komende dagen wordt de route nog meerdere keren gehouden. Artistiek leider Elly Bakker heeft vijf jonge spelers die net van hogescholen voor de kunst en van de opleiding ArtEZ komen gevraagd voorstellingen te maken. Elly Bakker: ‘We zitten in een gebied waar zoveel gebeurd is in oorlogstijd met huizen die waren geconfisqueerd door de Duitsers, waar allerlei gebeurtenissen hebben plaats gevonden.'

Het eerste pand dat in de route is opgenomen is Stationsweg 2, het voormalige woonhuis van burgemeester Wisman, burgemeester in oorlogstijd. Daar begint de route met een powerpoint-presentatie van Reinhard van Veen met teksten van Wim Sagel. Daarin wordt een aantal panden in deze buurt genoemd dat een functie had tijdens de oorlog: de Sing Sing, het casino, het onderduikershuis, panden waar Joodse mensen hebben gewoond, Tivoli dat in de oorlog werd gebombardeerd, het stationsgebouw. Op de eerste etage van het station vinden de deelnemers aan de Route 40-45 een mobiele expositie van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.’

Oktoberlezing

De expositie gaat over de deportatie van de Joden die maandagochtend 3 oktober met een korte bijeenkomst bij het Joods Monument in het Slotplantsoen worden herdacht. De Joodse stadgenoten werden in de nacht van 2 op 3 oktober 1942 uit hun huizen gehaald en naar het station gebracht waar ze in de vroege ochtend van 3 oktober met de trein naar Westerbork werden vervoerd. De mannelijke Joodse stadgenoten verbleven op dat moment in werkkampen in de omgeving en werden in Westerbork met hun gezinnen herenigd.

Vanaf het station wandelen de deelnemers aan de route naar de Catharinastraat naar de achteringang van de tuin van de monumentale woning van wijlen Henk en Hennie Wouda. In de voormalige notariswoning woonde in de oorlog de Ortscommandant. Hij kreeg allerlei opdrachten uit Duitsland om de deportatie van de Joden te organiseren en voorbereidingen te treffen voor de aanleg van het vliegveld in Havelte.

Jacob van Esso

Elly Bakker: ‘Joeso Peters maakt daar een voorstelling over Jacob van Esso die in Meppel de ‘zakkenjood’ werd genoemd. Hij is een van de weinige Joden die de deportatie niet heeft meegemaakt, omdat hij wist onder te duiken. Over de Ortscommandant en Jacob van Esso maakt Joeso Peters een vertelvoorstelling met kleine papieren poppetjes.’

Silas Neumann, die evenals Peters deel uitmaakt van het productiehuis Valentijn van Elly Bakker, heeft een voorstelling gemaakt voor de voormalige pastorie in het nog ongebruikte deel van het nieuwe pand van notaris Lever aan het Zuideinde, voorheen onderdeel van Stad & Esch.

Lees verder onder de video

In een van de lokalen op de begane grond gaan Silas Neumann en Josje Eikenboom een voorstelling maken over Anneliese Lehrmannen, een Duitse vrouw die vrijwillig vanuit Duitsland in Meppel te werk was gesteld. Ze had te horen gekregen dat haar man was omgekomen bij de slag om Stalingrad. In het pand Stationsweg 4 waar Magda van Veen woont, verrichtte Anneliese Lehrmannen administratieve werkzaamheden voor de Duitse bezetter. Op het moment dat zij naar huis wilde gaan, werd het station gebombardeerd waarbij zijn om het leven kwam.

Een ander verhaal wordt gespeeld in een lokaal van het oude Stad & Esch waar de NSB’ers en de moffenmeisjes direct na de bevrijding een week vast hebben gezeten. Dit verhaal wordt gespeeld door een pop die een moffenmeisje voorstelt. Zij vertelt haar verhaal tegen de twee jonge speelsters die het verhaal vertellen, Rianne de Reu en Marieke Braaksma. 

Universeel thema

Elly Bakker: ‘Bij het samenstellen van de route hebben we ons afgevraagd wat we Meppel willen meegegeven. De verhalen worden gespeeld door een generatie die de oorlog niet heeft meegemaakt. Hun oma’s en opa’s hebben de oorlog in een grijs verleden nog wel aan den lijve ondervonden. We hebben de makers de opdracht gegeven dat als de mensen uit de voorstelling komen ze allemaal het gevoel moeten hebben: ‘’wat als ik nou in de schoenen had gestaan van die Duitse soldaat of van de Ortscommandant. Je bent een pion in het spel van het grote Deutsche Reich, maar als het jou was overkomen, of je was verliefd geworden op een Duitse soldaat, dan had het lot zich ook tegen jou gekeerd. Een universeel thema tegen de achtergrond van een stuk Meppeler geschiedenis. We hopen hiermee een groep Meppelers te bereiken. Tijdens de Stille Tocht op 4 mei lopen er massa’s mensen mee. Nu kun je op een heel mooie beeldende manier contact maken met wat hier echt gebeurd is. We hebben drie verschillende vormen van beeldend theater uitgekozen om de geschiedenis te verbeelden. Als je wilt voelen wat deze materie was dan moet je deze route lopen.’

De route start donderdag en vrijdag om 11.00, 14.00, 16.00 en 19.00 uur en zaterdag 10.00, 12.00, 14.00 en 16.00 uur. Reserveren kan via de website http://www.puppetinternational.nl/