Ondertoon
Door Ton Henzen

Commissaris verdient het op zijn woord te worden geloofd

De beschuldiging van het Dagblad van het Noorden en de Volkskrant dat commissaris van de koning Jacques Tichelaar de integriteitscode voor bestuurders heeft overtreden, berust op een verkeerde interpretatie van een ambtelijke mail.

Dat is de verdediging van Tichelaar. Hij herhaalde deze ontlastende verklaring ook zaterdag aan het eind van de middag tijdens een besloten overleg met de fractievoorzitters in de Drentse staten.
In de twee pagina’s tellende reconstructie graven de verslaggevers ook in het recente verleden. Tichelaar had zich in 2013 als postillon d’amour opgeworpen in een conflict tussen zijn zwager Jos Wijland en de gemeente Coevorden naar aanleiding van een centrumplan rond het Kasteel in Coevorden. Wijland is van mening dat de gemeente afspraken niet is nagekomen als gevolg waarvan de exploitatie van het Kasteel als hotel- restaurant ernstig werd bemoeilijkt. Ook over deze kwestie gaf de commissaris voor RTV Drenthe een uitvoerige reactie. Hij citeerde daarbij uit een bedankbrief van burgemeester Bouwmeester van Coevorden over de bemiddelende rol van de commissaris. De gemeente Coevorden was op geen enkele manier onder druk gezet.

Royale netwerk

Jacques Tichelaar is een energiek bestuurder. Waar mogelijk gebruikt hij zijn royale netwerk om zaken voor Drenthe voor elkaar te krijgen. Hij ging dwars liggen op het moment dat er in Den Haag de eerste signalen over het sluiten van kazernes rondgingen. De kazernes in Drenthe bleven open. Via zijn contacten in Hilversum bezorgde hij Meppel de landelijke intocht van Sinterklaas. Tijdens de stormachtige periode die aan de sluiting van de afdeling verloskunde in Isala Diaconessenhuis voorafging, trad hij samen met de toenmalige burgemeester Jan Westmaas als bemiddelaar op. Dat is de verbindende rol van de commissaris. Dat hij vanwege zijn grote netwerk onbedoeld het odium van vriendjespolitiek oproept, is soms onvermijdelijk. In de reactie voor RTV Drenthe stelde hij dat Drenthe zo klein is dat je elkaar altijd wel een keer tegenkomt en dat je het risico loopt dat een relatie met wie zaken wordt gedaan toevallig ook een vriend is van weer een andere relatie. Of familie van is.
Achteraf gezien had hij bij het bekend worden van de opdracht aan zijn schoonzus Karin Klinkenberg beter een verklaring kunnen laten uitgaan. Op dat moment was de opdracht al voor viervijfde deel uitgevoerd. De opdracht teruggeven was niet realistisch gezien het verrichte werk, zo besloot de ambtelijke afdeling die de opdracht aan Karin Klinkenberg had verstrekt. Door de opdracht openbaar te maken had Tichelaar het journalistieke speurwerk wellicht voorkomen, althans de ontsteking onschadelijk gemaakt. Achteraf kijk je een koe in de kont, zo is de reactie van Tichelaar te omschrijven. Met de wetenschap van nu was wellicht een andere aanpak verstandiger geweest, liet hij doorschemeren.

Spoeddebat

De kwestie wordt woensdag in de Drentse staten tijdens een openbaar spoeddebat besproken. Inzet is de bestuurlijke geloofwaardigheid van de commissaris van de koning. Van een veroordeling nu kan gelet op zijn duidelijke weerwoord geen sprake zijn. Is er aanleiding om aan de woorden van de commissaris te twijfelen? Het is duidelijk dat de hoogste bestuurder van dit gewest vijanden heeft. Ook binnen de journalistiek. Critici bestempelen hem als een soort Zonnekoning van Drenthe. Hij roept deze wrevel kennelijk op door zijn directheid en zijn optredens waarbij hij geen meel in de mond neemt. Hij heeft in het verleden zowel de journalistiek als bestuurders gekapitteld. Wie kaatst kan dus de bal terug verwachten. Dat weet Tichelaar. Hij heeft het druk genoeg en dan gaat hij zijn carrière toch niet verspelen voor een opdracht van 3100 euro aan een familielid, is de laatste verdedigingslinie van Tichelaar. Vooralsnog is zijn reputatie niet bezoedeld.
Jacques Tichelaar, de meest invloedrijke inwoner van de gemeente Meppel en volgens het Dagblad van het Noorden wellicht van het Noorden - woonachtig in De Schiphorst - moet met zijn zegenrijke werk voor Drenthe doorgaan. Hij behartigt de belangen voor dit gewest en waakt als een bok op de haverkist over de werkgelegenheid. Daarbij houdt hij zijn provinciegenoten, in het Asser Provinciehuis en daarbuiten, scherp door zijn kritische betogen, zoals tijdens de Nieuwjaarsrede. Als er echt verborgen agenda’s zijn, doelbewust vriendjespolitiek is gepleegd en corruptie in het spel is dan komt de bestuurlijke houdbaarheid van Tichelaar ernstig in gevaar. Tot het tegendeel gedetailleerd is bewezen, verdient de commissaris het op zijn woord te worden geloofd.