Hoe de schapen van Bart Ekkels het landschap bij Meppel mooier en diverser maken

Ze zijn al jaren een graag geziene gast in Meppel, de schapen van de Meppeler schaapskudde. Veel jonge gezinnen of opa’s en oma’s met kleinkinderen brengen wel een bezoekje aan de schapen. Bart Ekkels is de herder van deze schapen en vertelt over het idee achter de kudde.

Bart Ekkels is schaapsherder van de Meppeler schaapskudde.

Bart Ekkels is schaapsherder van de Meppeler schaapskudde. Foto: Martijn Bijzitter

Bart heeft twee jaar geleden de kudde overgenomen. In één keer was hij eigenaar van 350 schapen, maar spijt heeft hij niet.

Aan het begin zag Bart nog niet veel toekomst in het zijn van een herder. „Ik had er een beetje een geitenwollen sok-idee bij, een herder komt met zijn hond en een stok bij de kudde en dan staat hij daar de hele dag.” Dat bleek toch een verouderde gedachte en het zijn van herder houdt meer in dan de hele dag staan en de kudde bij elkaar houden. Helemaal door het idee van natuurbeheer met schapen, daardoor is het zijn van herder een stuk moderner. Natuurbeheer met schapen is een compleet andere tak van sport, dan natuurbeheer met een kettingzaag, zoals Bart het zelf noemt.

„Wij zetten de schapen in door een grote groep op een klein stuk land te zetten en ze kort te laten grazen. Het is de bedoeling dat de schapen dat stuk land kaalvreten, hierdoor krijg je namelijk een ‘armere’ grond en daardoor krijgen andere planten meer kansen.” Dit wordt ook wel verschalen genoemd. De grond wordt kort heel intensief bewerkt en daardoor is het evenwicht even weg in dat stuk grond.

Andere zaden krijgen dan de kans om tot ontkieming te komen en dan krijg je dus langzaam meerdere soorten planten, oftewel een grotere diversiteit in flora en fauna. Andersom kan het ook. „Als je bemeste grond hebt en je gaat daar niks aan doen, dan krijg je daar alleen maar gras, distels, brandnetels en nog eens een keer een paardenbloem.” Dit is dus, omdat het evenwicht in het stukje grond nooit wordt verstoord. De sterkere planten drukken de nieuwe plantjes weg. Een oudere plant is sterker, omdat hij er al langer staat, meer wortels heeft en gewoon groter en sterker is. Een nieuwe plant heeft dus op zo’n manier geen kans.

Heel Meppel begrazen met schapen is niet te doen, maar bij bepaalde stukken heeft de gemeente twee keuzes. „Of er komt zo’n grote trekker met een zuigarm, of je laat er een schaapskudde grazen. De gemeente maakt de overweging dat ze willen reduceren in CO2-uitstoot en ze willen wat levendigheid in de stad. Nou, dan komt zo’n schaapskudde wel in beeld.”

Lang proces

De flora en fauna, waar de schapen lopen, is aan het verrijken volgens Bart, maar het is een lang proces. „Na een jaar of vijf zie je pas verandering en krijg je meerdere soorten planten, dus het werkt wel.” Natuurbeheer is iets van de lange adem. „Mensen leggen soms natuurgebieden aan, om een bepaalde plant ergens te krijgen. Het hele grapje kost veel geld, maar je weet niet eens zeker of die plant daar ook echt komt.” Met schapen werkt het niet veel anders zegt Bart. „Je begraast een stuk in de hoop dat de flora en fauna zich gaat ontwikkelen maar zeker weten doe je het nooit.”

Voor wie de schapen wil bezoeken, dat kan. De eerste kudde is bij de Berggierslanden en de tweede kudde bevindt zich bij de Blankensteinweg.