Interim-directeur Loek Buys vertrekt met weemoed. 'De ziel van Ogterop moet herkenbaar blijven'

Loek Buys (65) zou als interim-directeur van Schouwburg Ogterop samen met Dorien van de Laak vanaf maart 2019 een jaartje blijven. Zijn Meppeler periode werd een paar keer verlengd. Vandaag (donderdag) trekt hij dan echt de deur achter zich dicht. Na een uiterst hectische tijd die voor de toekomst van Ogterop, de grande dame van het Meppeler culturele leven, van onschatbare waarde is geweest.

Loek Buys in de prachtige oude zaal van Schouwburg Ogterop. 'Hier komen theaterliefhebbers met kennis van zaken die niet bang zijn voor avontuurlijke voorstellingen.'

Loek Buys in de prachtige oude zaal van Schouwburg Ogterop. 'Hier komen theaterliefhebbers met kennis van zaken die niet bang zijn voor avontuurlijke voorstellingen.' Foto: Daan Prest

Loek Buys is een onafhankelijke en ondernemende man, eigenaar van Buys Culturele Profielen. Hij bestiert, ook samen met Dorien van de Laak, Theater Junushoff in Wageningen en doet verder onderzoeksklussen in de culturele sector.

Hij heeft het belangrijke fundament gelegd voor de modernisering van Schouwburg Ogterop. En stond aan de wieg van de nieuwe Stichting Drents Productiehuis Mevrouw Ogterop. Een nieuwe ontwikkeling voor Ogterop: een eigen productiehuis met een jaarlijkse toneelvoorstelling met Lotte Dunselman als artistiek leider en actrice. Loek Buys is voorzitter van het Productiehuis Mevrouw Ogterop en de zakelijk leider. „Het is fascinerend deze ontwikkeling te blijven volgen.”

Hij trof bij zijn komst „een fijn, intiem en warm theater aan.” Ogterop was geen onbekende voor hem. Hij deed een jaar of vijftien geleden als cultureel ondernemer onderzoek naar de mogelijkheden van verzelfstandiging van de schouwburg. Rondkijkend constateerde hij toen al dat bijvoorbeeld de toneeltoren en de technische installaties verouderd waren. Wat hij zich ook herinnert zijn de vaandels hoog tegen de wanden van de foyer. „Daardoor leek Ogterop op een soort patronaatshuis.” Wat hem verder uit die tijd voor ogen staat, is dat de toenmalige directeur Henk Beuker een enorm netwerk aan schoolvoorstellingen had opgebouwd. „Hij haalde de hele regio naar Ogterop.”

Magie

In maart 2019, kort na het vertrek van directeur Wybrich Kaastra, nam Loek Buys waar dat zij qua eigenzinnige programmering Ogterop landelijk op de kaart had gezet. „Ze heeft de magie van het theater goed over het voetlicht gebracht en een dijk van een relatie opgebouwd met haar publiek.”

Na zijn komst werd al heel snel duidelijk dat Ogterop in technisch opzicht niet met haar tijd was meegegaan. Wettelijke voorschriften worden overschreden. Hij noemt als voorbeeld het laden en lossen van decorstukken voor voorstellingen in de Engelenbak.

Na overleg met het college gaf Buys opdracht voor een knelpuntenanalyse door een extern bureau. „Toen is het balletje gaan rollen. We vroegen het architectenbureau ook een impressie te laten zien hoe de schouwburg er na de aanpassingen uit zou kunnen zien. Het rapport leverde een aantal fraaie artist impressions op. Daaraan zijn geen consequenties verbonden voor een vervolgopdracht. Als de gemeenteraad uiteindelijk besluit tot nieuwbouw beginnen we weer bij nul, moet er een programma van eisen komen en volgt een aanbesteding.”

Besluit

De raad heeft inmiddels een besluit genomen over de zoektocht naar externe financiers en de hoogte van de eigen bijdrage vastgesteld. Al met al is er sprake van een investering van 18 miljoen euro. Buys is ervan overtuigd dat ook de nieuwe gemeenteraad (in maart zijn er verkiezingen) vol gaat voor de vernieuwbouw van Ogterop. Hij schat realistisch in dat de vernieuwde schouwburg vóór het theaterseizoen 2025-2026 in gebruik kan worden genomen.

„De ziel van Ogterop moet herkenbaar blijven. Ogterop is een toneeltheater. Dit gegeven stelt eisen aan de nieuwe toneeltoren. Kies je voor een cabarettheater of een concertzaal dan heb je geen toneeltoren meer nodig. Mijn advies aan de nieuwe directeur is: bewaak het huidige profiel van Ogterop. Hou dat vast. Het is uniek en vind je nergens anders in Drenthe.”

Een verbouwing is hard nodig. Wybrich Kaastra had het moderne dansprogramma uitgebreid. Scapino en Introdans, vaste bespelers van Ogterop, zijn inmiddels afgehaakt. Buys: „Het speelvlak is te klein. De dansers moesten de uitvoering van de choreografieën vertragen om met hun passen uit te komen. De middag voor de voorstelling moesten ze de aangepaste enscenering van begin tot eind uittellen.”

Bijzondere voorstellingen waarbij acrobatiek een rol speelt, kunnen een gevaar opleveren voor de artiesten. Een speler van de Race Horse Company uit Finland knalde na een salto zo hard met zijn enkel tegen een technisch decorstuk dat hij met een fractuur naar het ziekenhuis werd gebracht.

Verplaatsen

Loek Buys kijkt met weemoed terug op de ruim twee jaar van zijn Meppeler periode. Tropenjaren als directeur van twee theaters met vanaf maart 2020 de coronaperikelen. „Achter de schermen heeft dat enorme consequenties. We hebben noodgedwongen 226 voorstellingen moeten verplaatsen, waarvan sommige wel vijf keer. Dat ging maar door. En iedere keer moet je nieuwe financiële afspraken maken. Gelukkig heeft de afdeling techniek flink kunnen doorwerken aan het onderhoud van de schouwburg. De afdeling pr en marketing had een moeilijke tijd. Hoe houd je de band met het publiek intact, terwijl je steeds nee moet verkopen?”

Het landelijke beeld is dat de verkoop voor het nieuwe theaterseizoen langzaam op gang is gekomen. Ogterop begon eind augustus met de publiciteit en de kaartverkoop, omdat er voor die tijd nog veel onzekerheden waren. „Binnen de branche zijn er veel zorgen. We kunnen vanaf zaterdag 25 september 100 procent capaciteit benutten, waarbij de oude financiële condities voor de gezelschappen en artiesten van kracht zijn. Maar het publiek is terughoudend. Daardoor ontstaan er forse tekorten. Vorig jaar mei was er paniek in de theaters en stond de vraag centraal: gaan we dit overleven? Gelukkig hebben alle overheden de meeste theaters fors ondersteund. Het geld dat we vorig jaar hebben overgehouden, kunnen we nu goed gebruiken om de tekorten op te vangen. Ik denk dat het volgende seizoen pas weer normaal gaat verlopen.”

Nieuwbouw

Hij blikt vooruit naar de nieuwbouw. „Als de raad eenmaal een besluit heeft genomen, kan het in een moordend tempo gaan. Het hoeft niet modernistisch te worden. De oude zaal blijft grotendeels intact. Wel met betere zichtlijnen voor de theaterliefhebbers die hier met kennis van zaken komen. Een heel aandachtig publiek dat niet bang is voor avontuurlijke voorstellingen. De nieuwbouw moet een theater van Meppeler formaat worden dat integreert in de omgeving. Ik zou het mooi vinden als er iets van de oorspronkelijke gevels terugkomt. Met behoud van de eigen programmering waarin voor iedere Meppeler iets te vinden moet zijn.”