Isolde (10) ruimt 750 peuken naast terrein van Scania in Meppel op en wordt uitgenodigd voor gesprek. 'Dit gaan we intern gebruiken om bewustwording te creëren'

Een half uurtje heeft de 10-jarige Isolde uit Meppel met een grijper en een afvalzak gelopen langs de Scania-fabriek in Meppel. Zo’n 750 sigarettenpeuken verdwenen in de afvalzak. En dat is zowel bij Scania als de gemeente Meppel niet onopgemerkt gebleven.

Isolde (10) heeft een zak vol peuken opgeruimd bij de fabriek van Scania in Meppel.

Isolde (10) heeft een zak vol peuken opgeruimd bij de fabriek van Scania in Meppel. Foto: Anouk de Vlieg

Isolde ruimt wel vaker afval op straat op. Vaak zijn het wat grotere dingen, maar deze keer wilde ze heel graag rond de Scania-fabriek lopen. Na meerdere keren aandringen bij haar moeder was het dan uiteindelijk zover. Op naar Scania, aan de Industrieweg.

Op het hek van Scania hangt een bordje. Dit terrein is rookvrij. Dat is het terrein sinds 2020. „Sinds 2007 zijn wij rookvrij in het gebouw”, vertelt Erik de Gilde, directeur van Scania Meppel. Daarmee was de fabriek in Meppel de eerste fabriek van Scania wereldwijd die rookvrij werd. „Binnen Scania was daar de nodige belangstelling voor.”

Anouk de Vlieg, de moeder van Isolde, heeft complimenten voor Scania. „Het bedrijf doet het supergoed. Tijdens het gesprek vertelde Scania wat het allemaal doet en wil doen voor een rookvrije generatie.”

Corona dwarsboomt rookzone

Sinds vorig jaar is het dus ook buiten een rookvrij terrein geworden. Daar is geen woord aan gelogen. Op het terrein lag geen enkele sigarettenpeuk. Maar daaromheen juist ontzettend veel. Al snel had Isolde er zo’n 750 opgeraapt. „In de pauzes gaan de medewerkers naar buiten en steken ze een sigaret op”, vertelt een trotse De Vlieg. Isolde zelf vindt het nog iets te spannend om de pers te woord te staan. „De lengte van het fietspad, tot aan Lekkerland, lag bezaaid met peuken.”

Volgens Erik de Gilde, die zelf nooit een roker is geweest, komt dat mede door corona. Op het terrein heeft Scania een rookzone ingesteld, waar de rokers nog wel terechtkunnen. Maar vanwege corona kon daar geen gebruik van worden gemaakt: groepsvorming. „De medewerkers gingen spontaan een wandelingetje maken. En als de sigaret dan op is, dan weet je wel wat daar mee gebeurt”, zegt De Gilde.

Instagram

Anouk maakte een foto van een boze Isolde, met een zak vol peuken, bij het bord van een rookvrije ruimte, waarop ook staat ‘op naar een rookvrije generatie’. De foto ging op Instagram. De Vlieg: „Toevallig zagen twee mensen van Scania die foto en die hebben het doorgespeeld.” Dat resulteerde vervolgens in een mailwisseling tussen Scania en Isolde. „Omdat de peuken op de fietspaden lagen, schreef Scania niets te kunnen doen.” Maar Isolde mailde terug, dat het bedrijf wel wat kan doen: opruimen.

Ze mocht langskomen. „Dat vond ze heel spannend en heel leuk. Het is ook zo’n groot gebouw.” Een goed gesprek volgde. Isolde had in de tussentijd met de hand een plan van aanpak geschreven voor Scania, op weg naar een echte rookvrije generatie. Die mocht ze komen toelichten. Bied medewerkers die willen stoppen met roken bijvoorbeeld een cursus aan, of beloon medewerkers die zijn gestopt met roken, zijn twee punten uit haar plan. „We lieten ook de Instagrampost zien aan de managers die aanschoven. Wat voor uitstraling het geeft, als er zo veel peuken worden gevonden.”

Scania gebruikt foto nu intern

De actie van Isolde wordt nu intern gebruikt bij het bedrijf. „Om bewustwording te creëren”, verduidelijkt De Gilde. „Een vrij groot deel van onze medewerkers rookt nog. We merken wel dat het sinds de rookvrije omgeving is verminderd. Dat is positief.” Niet iedereen is blij dat het buitenterrein nu ook rookvrij is, maar De Gilde ziet ook de andere kant. „Er komen medewerkers die zeggen dat ze net dit extra zetje nodig hadden om te stoppen met roken.”

Nu de strenge coronamaatregelen opgeheven zijn, verwacht en hoopt De Gilde dat de sigarettenpeuken op straat verleden tijd zijn. „De rookzone kan nu weer gebruikt worden. Daar kunnen de medewerkers veilig staan en zijn voorzieningen om de sigaretten weg te gooien.” Maar hij wijst ook op opvoeding van mensen zelf. „Rommel hoor je niet op straat te gooien.”

De instagrampost is ook de beleidsregisseur van de gemeente Meppel opgevallen. Zij heeft contact gelegd met Scania, en plannen om samen te werken zijn in de maak.