Jan Willem Brand uit Meppel neemt metaaldetector ter hand bij ruiming van graven: 'Mensen gelukkig maken met dierbare spullen'

Met een metaaldetector speuren naar dierbare eigendommen bij de ruiming van een graf. Meppeler Jan Willem Brand heeft er zijn werk van gemaakt. „Mensen denken er niet bij na wat er bij de ruiming van een graf met de waardevolle spullen gebeurt.”

Jan Willem Brand uit Meppel neemt metaaldetector ter hand bij ruiming van graven.

Jan Willem Brand uit Meppel neemt metaaldetector ter hand bij ruiming van graven. Foto: Wilbert Bijzitter

„Het komt voor dat de rechthebbende van een graf na twintig jaar niet meer is te traceren of overleden is en dus de familie niet op de hoogte is van de ruiming. Dan gaat de mogelijkheid verloren om nog dierbare eigendommen van de overledene terug te krijgen.”

Hij heeft gespeurd op internet, maar hij heeft niemand kunnen vinden. Niemand die er zijn of haar werk van heeft gemaakt om bij de ruiming van een graf de metaaldetector ter hand te nemen om te zorgen dat die gouden ring, dat waardevolle sieraad of die ketting van moeder boven tafel komt. En dus gaat Jan Willem Brand het doen. De 52-jarige Meppeler is ervan overtuigd dat hij veel mensen blij kan maken.

„Als hobbyist ben ik al bijna veertig jaar met de detector op pad. Ik heb al heel wat ringen gevonden en mensen gelukkig gemaakt”, aldus Brand. Maar dan ging het om een spontane vondst en ging Brand met de inscriptie op pad om de eigenaar terug te vinden. Of werd hij opgeroepen door de stichting gevonden-verloren om gericht op zoek te gaan naar een kwijtgeraakt voorwerp.

Waardevolle spullen uit graf halen

Eind 2019 kreeg hij het verzoek om met zijn detector aanwezig te zijn bij de grafruiming van een Indonesische man die vijftien jaar lag begraven. Na het overlijden van zijn vrouw zou hij worden opgegraven en zou het echtpaar samen in Indonesië worden gecremeerd. Via via kwam de vraag bij hem of hij eventueel waardevolle spullen uit het graf wilde halen.

„Dat werd emotioneel, want in het lichaam van de man vond ik een kogel. De kinderen wisten niet dat hij ooit was beschoten. Hij had er nooit over gepraat. Die mensen waren me zo dankbaar. Wilma Bouwmeester van Stap voor Stap Uitvaartbegeleiding zei dat ik het goed had gedaan. Én dat ik er meer mee moest gaan doen, omdat zij niet veel mensen kende die dit deden.”

Brand liet het een tijdje rusten, maar sinds kort is daar dan toch Detect Today, de naam waaronder hij bekend wil worden in de uitvaartwereld, onder begrafenisondernemers, bij gemeenten en particulieren.

Gemeenten gaan verschillend om met het ruimen van graven. In Meppel wordt familie - als zij vindbaar is - bij het niet verlengen van een grafrecht voor bepaalde tijd op de hoogte gebracht van de ruiming. Er wordt gestart met bovengronds ruimen, het definitief ruimen van het graf vindt mogelijk later plaats.

Mogelijkheid van detecteren

Brand: „Tussen die twee momenten zit dus al de nodige tijd. Ik weet uit de praktijk dat het op veel plekken voorkomt dat het de familie ontgaat dat een graf wordt geruimd, wat de reden ook is. Als familieleden wél weten van de ruiming, wordt hen niet vaak op de mogelijkheid van detecteren gewezen.”

„Mensen bedenken het niet. Als ze weten dat deze optie er is, hebben ze in ieder geval de keuze. Wil je die mooie armband van moeder nog terug? Mensen hebben vaak geen idee meer wat er mee het graf in is gegaan. Niet gek, als de begrafenis twintig jaar of langer geleden was en je bovendien op dat moment heel verdrietig was. Maar mensen worden begraven met horloges, oorbellen, trouwringen, noem maar op. Trouwens, ook als er niks uitkomt, kan het een geruststelling zijn voor de familie.”

Interesseonderzoek

De Meppeler is bezig met een interesseonderzoek en heeft onder meer begrafenisondernemers en gemeenten aangeschreven. „De reacties zijn wisselend, maar zo hoop ik wel op meer bekendheid.”

Brand was veertien jaar toen hij voor ’t eerst samen met de buurman met een metaaldetector op pad ging. „Bij de Agnietenplas in Zwolle vonden we zoveel guldens! Ik ben er nooit meer vanaf gekomen.” Hij trekt er bijna ieder weekeinde op uit. „Af en toe ga ik naar Duitsland om een stuk bos of terrein af te zoeken. Wat er zo leuk aan is? Het is het avontuur, je bent in de natuur, met jezelf, lekker met de koptelefoon op. Je weet van tevoren nooit wat je uit de grond haalt.

„Ik geloof dat ik bij grafruimingen met mijn passie en ervaring veel voor mensen kan betekenen. Het is een nieuwe tak en ik hoop dat ik het over vijf jaar hartstikke druk heb.”