Klachten over biomassacentrale in Nieuwveense Landen stranden in bureaucratisch moeras. 'Letterknechterij' drijft buurtbewoners tot wanhoop | Analyse

Omwonenden van de biomassacentrale aan de Bremenbergweg in Meppel raken gefrustreerd door de absurde toestand waarin ze terecht zijn gekomen. Ze ervaren hinder van de centrale, maar alle instanties verwijzen naar elkaar. „Niemand die nu eens opstaat voor de burger”, zegt Willem de Haan, een van de buurtbewoners.

De biomassacentrale in de Nieuwveense Landen.

De biomassacentrale in de Nieuwveense Landen. Foto: Martijn Bijzitter

Terwijl in Den Haag de informateur en de politieke leiders zich het hoofd breken hoe ze een nieuwe bestuurscultuur moeten realiseren om de ‘menselijke maat’ weer in de regelgeving terug te brengen, gaat de bikkelharde, formele en juridische opstelling ten opzichte van burgers in Meppel gewoon door.

Willem de Haan werd enkele jaren geleden, nadat hij een woning in de Nieuwveense Landen had gebouwd, geconfronteerd met een bestemmingsplanwijziging. Er zou een biomassacentrale komen. In de eerste fase was de centrale slecht afgesteld, waardoor onvolledige verbranding van de houtpellets plaatsvond. Rook- en geuroverlast was het gevolg.

Regelmatig uitte De Haan zijn klachten bij de gemeente Meppel. Die liet op haar beurt metingen doen door de RUD, de uitvoeringsorganisatie op het gebied van de milieuwetgeving, -regelgeving en handhaving. Deze liet de centrale enige malen stilleggen, totdat de eigenaar van de centrale, Croonwolter&dros de problemen had verholpen. Onlangs nog was er een incident, waarbij de brandweer vanwege enorme rookontwikkeling moest uitrukken. Maar volgens De Haan gaat het de laatste tijd met de rook aardig goed.

Naast stank- en rookoverlast ervaart De Haan ook geluidsoverlast. „Je moet het je voorstellen als een vrachtwagen met een koeling die staat te lossen bij een winkel”, zegt De Haan. „Zo’n koeling loeit behoorlijk hard.” De oorzaak zijn chillers , apparaten die de aangesloten huizen koelen. De centrale levert niet alleen warmte maar in de zomer ook koude. „Als het buiten boven de 20 graden en zonnig is, dan beginnen mensen hun vloerverwarming om te zetten naar koeling. Dan stroomt er koud water door de leidingen in de vloeren.” Maar die chillers maken veel lawaai, tijdens warme zomers wel achttien uur achter elkaar. En dan gaan er ook nog enkele metalen platen in het gebouw meetrillen.”

Een buurtbewoner aan de Vossestaart bevestigt het verhaal van De Haan. „Wij slapen aan de voorkant van het huis. Dat staat zo’n 100 meter van de centrale maar in de zomer kun je de ramen van de slaapkamer echt niet openzetten”, zegt hij. „Nou is het in deze moderne huizen in verband met de klimaatregeling in de woning ook niet de bedoeling om de ramen open te zetten, maar soms wil je gewoon wat frisse lucht.”

Geluidsnorm wordt met 10 decibel overschreden

De RUD heeft daarom geluidsmetingen verricht. In de nacht overschreed het lawaai de norm met 10 decibel. De Haan moest een beroep doen op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) om de gegevens boven tafel te krijgen. „Want dit soort informatie krijg je als belanghebbende echt niet toegestuurd.”

Telkens reageren de overheden zo laat mogelijk op de verzoeken. „Ze stellen beslissingen steeds zo lang mogelijk uit.” Dat bleek ook bij een handhavingsverzoek van de coöperatie Mobilisation for the Environment (MOB) die zich inzet om de stikstofuitstoot aan te pakken.

MOB richtte het handhavingsverzoek tot de provincie Drenthe. Vervolgens begint de provinciale overheid met het vertragingsproces. ‘U hebt alleen de plaatsnaam en postcode zonder bijbehorende letters aangeduid. U heeft verzuimd om de bedrijfsnamen en/of de adressen te noemen. Zonder deze informatie weten wij niet welke biomassacentrales dit betreft’, is de formele reactie van de provincie. Een bizarre reactie, want er is maar één biomassacentrale in Meppel. Het handhavingsverzoek werd overigens afgewezen. De Haan zegt over dergelijk handelen: „De overheid verschuilt zich achter ‘letterknechterij’.”

‘Dit zal waarschijnlijk op een juridische procedure uitdraaien’

Daarop ging opnieuw een handhavingsverzoek naar de provincie Drenthe. Dit keer van de Natuurbeschermingswacht Meppel en omstreken. Daarin werd nogmaals gevraagd om de biomassacentrale in Nieuwveense Landen te sluiten omdat volgens de stichting de benodigde natuurvergunning volgens de Wet natuurbescherming ontbreekt. Geert Starre van de stichting was niet verbaasd toen hij een brief kreeg met de mededeling dat de provincie voornemens is om het verzoek af te wijzen. De reden? De provincie meldt dat de Rijksoverheid werkt aan legalisatie van de situatie. En gedurende dat legalisatieproces worden handhavingsverzoeken afgewezen.

Wel kan de stichting zienswijze indienen. „We zitten in een fase van heen-en-weer gepingpong, die waarschijnlijk zal uitdraaien op een juridische procedure”, stelt Starre vast.

‘Het is bijna zomer dus de chillers gaan weer draaien’

Inmiddels is er nóg een handhavingsverzoek de deur uit. Dit keer naar de gemeente Meppel. „Het is namelijk zomer en de chillers draaien inmiddels weer dagelijks op volle toeren. Het doel van het handhavingsverzoek is dat de gemeente Meppel gaat handhaven en de exploitant van de biomassacentrale dwingt om op korte termijn maatregelen te treffen om het geluidsniveau onder het wettelijk maximum te brengen”, schrijft Willem de Haan daarin.

„En daar zit de tegenstrijdigheid”, zegt de bewoner van de Vossestaart. „De gemeente Meppel is voor 50 procent eigenaar van MeppelEnergie. En de gemeente is toezichthouder.” Een slager die zijn eigen vlees keurt.

„Het klopt dat we een handhavingsverzoek binnen hebben gekregen met betrekking tot de biomassacentrale Nieuwveense Landen”, zegt een woordvoerder van de gemeente. „RUD Drenthe is als uitvoeringsorganisatie belast met het toezicht en handhaving op dit terrein. Wanneer een dergelijk verzoek binnenkomt vragen we de RUD dit verzoek in behandeling te nemen. Dat is ook nu gebeurd.”

Wethouder gaat gesprek aan met indiener handhavingsverzoek

Hoewel ook hier dus niet direct actie wordt ondernomen en het probleem naar een andere instantie wordt doorgeschoven zal er wel een gesprek plaatsvinden tussen wethouder Jaap van der Haar en de indiener van het verzoek. Dit gesprek staat feitelijk los van het handhavingsverzoek, want dat ligt bij de RUD. „De wethouder is van mening dat wanneer iemand aangeeft ernstige hinder te ervaren in zijn omgeving je in ieder geval met iemand in gesprek kunt gaan en een luisterend oor kunt bieden.”

„Daar is hij dan ook graag toe bereid.” En dat siert hem. De bewoner van de Vossestaart doet daarom een oproep aan de gemeente Meppel: „Neem alsjeblieft het initiatief om de problemen op te lossen. In het belang van de veiligheid en de gezondheid van de inwoners van Nieuwveense Landen.”