Kleurrijke mozaïeken op scholen uit de vergetelheid | Meppelerdiep

In de serie Meppelerdiep speelt nostalgie een prominente rol. Actuele gebeurtenissen worden geplaatst tegen het decor van het verleden. Met foto’s van toen en nu. Vandaag: de mozaïeken van Folkert Haanstra.

De scholen langs de Wold Aa zijn bereikbaar via bruggen. Het complex, inclusief de bruggen, is ontworpen door architect Huig Maaskant uit Rotterdam en gebouwd in 1957.

De scholen langs de Wold Aa zijn bereikbaar via bruggen. Het complex, inclusief de bruggen, is ontworpen door architect Huig Maaskant uit Rotterdam en gebouwd in 1957. Foto: Stichting Oud Meppel

We schreven vorige week over de redding van de muurschildering uit 1963 van Folkert Haanstra. Deze was aangebracht op de achterwand van het toneel in de aula van het oude gebouw van Stad & Esch Zuideinde. Een gespecialiseerd bedrijf heeft het kunstwerk verwijderd om later over te brengen naar het nieuwe schoolgebouw op Ezinge.

Schoolgebouwen

Folkert Haanstra was tekenleraar aan het Meppeler Lyceum en zelfstandig kunstenaar. Hij heeft ook kleurrijke mozaïeken gemaakt die werden geplaatst aan de gevels van gemeentelijke schoolgebouwen. Hoofredacteur Jaap Klinkers van het blad van Oud Meppel schreef in het juni-nummer dat hij zich mozaïeken aan de gevels van de voormalige kleuterschool De Duiventil, de W.F. Jonkmanschool nabij de huidige pabo in Haveltermade en de protestants-christelijke kleuterschool Dreumesland aan de Colijnstraat herinnerde. Klinkers moest het antwoord op de vraag of de mozaïeken nog bestaan voor een deel schuldig blijven.

Op zoek

We stapten vorige week woensdag samen op de fiets om op zoek te gaan naar dit cultureel erfgoed. Het was voor Jaap een sentimental journey . Hij heeft in zijn jeugd in Haveltermade gewoond en ging naar kleuterschool de Duiventil en de W.F. Jonkmanschool. De scholen langs de Wold Aa zijn bereikbaar via bruggen. Het complex, inclusief de bruggen, is ontworpen door architect Huig Maaskant uit Rotterdam en gebouwd in 1957. In 2002 werden beide gebouwen aangewezen als provinciaal monument.

We reden naar de pabo, NHL Stenden. Het eerste dat Jaap opviel, was dat het vroegere beeld aan de muur van het gymlokaal, van een mooie ontluikende bloem, is verdwenen. Daarvoor in de plaats is een fantasieloze witte muur gekomen met het logo van het opleidingsinstituut voor docenten voor het basisonderwijs.

We fietsten binnendoor over het terrein naar de vroegere W.F. Jonkmanschool. Vernoemd naar de kweekschoolleraar en verzetsheld Jonkman die in 1945 stierf in concentratiekamp Buchenwald. Hij was tussen 1926 en 1945 directeur van de kweekschool. Over hem volgende week meer.

Kleurenpracht

Het hek was dicht. We reden om. Op twee plekken aan de voorgevel van Stenden Hogeschool (de pabo) bevinden zich twee mozaïeken van Folkert Haanstra. Ze verkeren in prima staat. Dankzij het glazuur op de steentjes is de kleurenpracht onaangetast.

Bij de ingang van de voormalige W.F. Jonkmanschool is ook een prachtige mozaïek aangebracht. Daar was nog niet zo lang geleden een kinderopvang, maar het gebouw staat nu leeg. Overbuurman Thomas Duker, voormalig bestuurslid van wijkcentrum De Poele, mist de vrolijke kindergeluiden. De leegstand van het gebouw kan wel eens een bedreiging vormen voor het behoud van het mozaïek, concluderen we.

De Duiventil

Verderop staat de voormalige kleuterschool De Duiventil aan de Schaperstraat. Nadat de kleuters waren vertrokken, kreeg het pand een andere naam, De Diedel, en een andere bestemming als leercentrum waar onder andere Seniorweb was gevestigd. Nu zijn tandarts Sietzema en architect Ivo de Jong daar gevestigd.

Jaap Klinkers herinnert zich een fraaie muurdecoratie, een mozaïek van Roodkapje en de Wolf, aan een deel van de gevel. Deze is verdwenen. Ook hier nu een fantasieloze witte muur.

In het gebouwtje zien we door de ramen een muurschildering waaraan in de jaren vijftig kunstenares Stien Eelsingh heeft meegewerkt. In die tijd bezocht kleine Jaap Klinkers De Duiventil. Saillant detail is dat de zoon van Folkert Haanstra, Folkert junior, bij Jaap in de klas zat en meehielp met het aanbrengen van het ontwerp. De andere kleuters onder wie Jaap mochten de figuren onder regie van Stien Eelsingh inkleuren. Folkert jr. is niet in de voetsporen van zijn kunstzinnige vader gestapt. Volgens Jaap is hij psycholoog geworden. Ook over het project van Stien Eelsingh een andere keer meer.

Dreumesland

De laatste bestemming tijdens deze korte culturele pelgrimage is de voormalige kleuterschool Dreumesland aan de Colijnstraat. Dit mozaïek van Folkert Haanstra sr. is nog volledig intact. Nadat de kleuterschool was opgeheven, was in het gebouw een tijdlang een administratiekantoor gevestigd en nu is het in gebruik als Expertisecentrum Kind, Jeugd en Gezin van Cosis.

We stellen bij terugkomst vast dat de rijke decoraties van scholen gelukkig goeddeels bewaard zijn gebleven.