De kerk moet in stand blijven voor de huidige functies, zoals kerkdiensten, maar ook voor cultuuruitingen, zoals tentoonstellingen.

Krijgt de Grote Kerk een culturele bestemming?

De kerk moet in stand blijven voor de huidige functies, zoals kerkdiensten, maar ook voor cultuuruitingen, zoals tentoonstellingen. Wilbert Bijzitter

Meppel - Kunsthistorica Mieke de Wit, onder meer verbonden aan Kunsthuis Secretarie, heeft een plan geschreven voor een culturele bestemming van de Grote Kerk. Het ambitieuze plan circuleert binnen de gelederen van de Secretarie en wordt omarmd door het bestuur. De culturele bestemming van de Grote Kerk is een aanvulling op het onlangs gepresenteerde voornemen Kunsthuis Secretarie uit te bouwen tot Museum Meppel. Inclusief de lang verwachte lift.

Door terugloop van het aantal kerkgangers wordt straks nog maar één van de twee grote kerken in de binnenstad door de Protestantse Gemeente gebruikt. De kerkenraad heeft gekozen voor de Oude Kerk in de Groenmarktstraat. Tegen dit besluit zijn bij het kerkelijke College van Beroep voor Groningen en Drenthe zes bezwaarschriften ingediend, die inmiddels zijn afgewezen. De kerkenraad schreef een verweerschrift. De bezwaarmakers zijn tegen de uitspraak in beroep gegaan bij de landelijke kerkelijke rechtbank in Utrecht.

‘Trotse combinatie van bouwstijlen’

De Grote Kerk is een rijksmonument en volgens Mieke de Wit ‘een trotse combinatie van bouwstijlen die een majestueus orgel herbergt. De kerk biedt mogelijkheden waar stad en ommeland van Meppel al jaren op wacht: een centrale plaats waar vele verschillende cultuurbeoefenaars elkaar kunnen ontmoeten.’

Meppeler bevolking

Meppel was de eerste halte voor de nieuw aangelegde spoorlijn in het noorden en de eerste Drentse stad met voortgezet onderwijs. De combinatie van treinstation en voortgezet onderwijs gaf een sterke impuls aan het niveau van de inwoners. Docenten vestigden zich in Meppel en hielpen aanwezig talent zich te ontwikkelen.

Mieke de Wit: ‘De huidige samenstelling van de bevolking is een zeer gevarieerde. De inwoners ontmoeten elkaar in de Meppeler cultuur. Deze bestaat onder meer uit festivals, muziek, podium- en beeldende kunsten. Schouwburg Ogterop, het Drukkerijmuseum en Museum Meppel waarborgen de actuele culturele aansluiting zonder de identiteit van Meppel uit het oog te verliezen. Met name de amateurmuziek en podium- en beeldende kunsten missen een ontmoetingsplaats in de stad. Die zouden ze kunnen vinden in de Grote of Mariakerk in plaats van de wachtkamers, kantines en straathoeken waar ze zich nu bij gelegenheid mogen presenteren’, aldus de kunsthistorica.

Uitstraling

De professionele podia hebben vanwege het belang van een constant kwalitatief niveau en beperkte oppervlakte weinig plaats voor het presenteren van amateurs. Deze podia zijn zich hiervan bewust en willen de amateurs, hun belangrijkste publiek, graag ondersteunen in een eigen professioneel geëxploiteerde ruimte: de Grote of Mariakerk. ‘Een ruimte die een eigen identiteit en een enorme uitstraling heeft, maar ooit gebouwd is om een hoger spiritueel doel te dienen. En wat is cultuur een prachtige opvolger van religie in een door kunsten opgerichte, gevulde en beleefde ruimte.’

De kerk kan muziek (orgel, koren, orkesten), beeldende kunst (schilderijen, ruimtelijk werk) en podiumkunsten presenteren. Dit wordt overigens al langer gedaan door verschillende organisaties. Er zijn veel culturele initiatieven in Meppel die slechts kortstondig uitgevoerd kunnen worden vanwege plaatsgebrek, zoals atelierroutes. Er wordt regelmatig gevraagd naar de mogelijkheid ook een gezamenlijke expositieruimte te kunnen gebruiken.

In Meppel zijn vergelijkbare kleinere initiatieven, zoals de Cultuursalon in de Woldstraat en Zael aan het Zuideinde. Het succes, maar ook de beperkingen die deze initiatieven ervaren, geven volgens Mieke de Wit aan dat Meppel klaar is voor een cultuurtempel.

Huidige functies

Voorzitter van de kerkenraad Jan Oldebesten kent het plan van Mieke de Wit niet. Hij meldt dat er positieve ontwikkelingen zijn om de doelstellingen voor het behoud van de Grote Kerk te verwezenlijken. De kerk moet in stand blijven voor de huidige functies, zoals kerkdiensten, maar ook voor cultuuruitingen, zoals tentoonstellingen, zegt Oldebesten.

Mendelt Houtman is als vrijwilliger nauw betrokken bij Kunsthuis Secretarie en de ontwikkeling naar Museum Meppel. ‘Het idee om in een gebouw met een grote historische waarde diverse culturele doelen te herbergen, is natuurlijk fantastisch. Er is veel geld nodig om de Grote Kerk daarvoor geschikt te maken en een exploitatie op los te laten. Het mooiste zou zijn dat mensen met ideeën én partijen die hierin willen investeren bij elkaar komen en het plan van Mieke de Wit verder uitwerken.’