Vanaf 1 juli statiegeld op kleine plastic flesjes. Gemeenten verwachten minder zwerfvuil en meer inzameling van plastic

Vanaf 1 juli zit er 15 eurocent statiegeld op kleine plastic flesjes frisdrank en water. Dat heeft gevolgen voor de inleverpunten - zoals supermarkten - maar ook voor de consument en gemeenten.

Vanaf 1 juli zit er statiegeld op kleine plastic flesjes.

Vanaf 1 juli zit er statiegeld op kleine plastic flesjes. Foto: Pixabay

Consumenten kunnen kleine statiegeldflesjes, te herkennen aan het nieuwe statiegeldlogo, inleveren bij supermarkten, tankstations langs de snelweg en een aantal andere plekken zoals sportverenigingen.

De gemeenten zijn blij met de invoering van statiegeld op kleine plastic flesjes. Zij verwachten minder zwerfafval en meer inname van plastic, dat bestempeld wordt als waardevolle grondstof.

Steenwijkerland ziet louter positieve effecten. „We verwachten dat het heffen van statiegeld zorgt voor een schonere openbare ruimte en betere recycling van waardevolle materialen”, zegt gemeentewoordvoerder Marcel de Werd. „Steenwijkerland is een groene en waterrijke gemeente en dat willen we graag zo houden. Daarom hebben we er bijvoorbeeld voor gekozen om al in 2018 partner te worden van de Statiegeldalliantie (Deze alliantie is in 2017 opgericht en voerde bij de overheden in Nederland en België de druk op om zo snel mogelijk statiegeld te gaan heffen op flesjes en blikjes).”

‘Zwerfafval bestaat voor 15 procent uit drankverpakkingen’

Ook de gemeenten Meppel, Hoogeveen, De Wolden, Westerveld en Staphorst zijn aangesloten bij de Statiegeldalliantie om de openbare ruimte zo veel mogelijk vrij te houden van blikjes, flesjes en ander zwerfvuil. Woordvoerder Joricke Jaspers van Westerveld legt uit: „Eind 2020 hebben wij samen met de andere elf Drentse gemeenten een brief geschreven aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, waarin het belang van het uitbreiden van het statiegeldsysteem nogmaals wordt aangekaart, ook voor blikjes.”

„We maken ons als gemeente Meppel ook al langere tijd sterk hiervoor”, vertelt woordvoerder Martin Wering. „De gemeente Meppel is blij met de invoering van statiegeld. Ons afvalbeleidsplan is er onder meer op gericht op afvalstoffen zo in te zamelen dat ze zoveel mogelijk hergebruikt kunnen worden. Wij verwachten dat emballage op kleine plastic flesjes hieraan bijdraagt en daarmee ook aan het terugdringen van de hoeveelheid zwerfafval.”

„Het instrument statiegeld heeft zijn werking duidelijk bewezen op de inname en recycling van grote PET-flessen”, laat Sabine Osewoudt namens de gemeente Staphorst weten. „Bij invoering van statiegeld op kleine flessen en blikjes mag ook een positief effect worden verwacht.”

Bij gemeente Hoogeveen en De Wolden verwachten ze vooral minder zwerfafval. Steenwijkerland denkt echter dat de invoering van statiegeld op kleine plastic flesjes geen oplossing zal zijn voor de totale zwerfafvalproblematiek. „Zwerfafval bestaat voor ongeveer 15 procent uit drankverpakkingen. Daarom moeten we met zijn allen actief blijven met het voorkomen en opruimen van zwerfafval.”

Actief op zoek naar plastic en blik

In Westerveld zijn ze al langere tijd bezig met het speerpunt zwerfvuil. „Naast de preventie van zwerfvuil, hebben we een samenwerking met verschillende verenigingen die het zwerfvuil opruimen in het buitengebied van de gemeente. Hiervoor krijgen zij een vergoeding voor de clubkas. Deze vergoeding moet gebruikt worden voor het verduurzamen van de eigen vereniging”, zegt Jaspers. „We hopen dat de invoering van statiegeld uiteindelijk leidt tot minder zwerfafval en een grotere hoeveelheid gerecyclede flesjes. Overigens is het bij de Coop in Vledder al jaren mogelijk om blikjes en flesjes in te leveren. Hier zit geen feitelijk statiegeld op, maar bij inlevering ontvangt men ‘statiegeld’ dat besteed kan worden in de Coop zelf. Dit heeft ook positieve effecten gehad, mensen gingen actief op zoek naar plastic en blik.”

Gemeente Meppel wil het afval zo veel mogelijk hergebruiken en investeren in een schone leefomgeving met minder zwerfafval. De invoering van statiegeld helpt daar volgens de gemeente bij. Martin Wering: „Natuurlijk is het zo dat de aanschafprijs van kleine flesjes omhoog gaat met het bedrag van het statiegeld. Ook winkels zullen de inzameling mogelijk moeten maken. Dat vraagt wat aanpassingen en gewenning. Maar dat weegt wat ons betreft niet op tegen de voordelen die het met zich meebrengt.” Dat standpunt heeft ook Westerveld: „We verwachten dat negatieve effecten beperkt blijven. Het grootste, mogelijke effect is dat de bestaande infrastructuur voor inname van statiegeldverpakkingen uitgebreid moet worden”, zegt Jaspers.

Plastic is een waardevolle grondstof

Statiegeld Nederland zorgt samen met producenten en innamepunten voor invoering van het nieuwe statiegeldsysteem. „Het doel is zoveel mogelijk, maar zeker 90 procent van de kleine plastic flesjes die worden verkocht weer in te nemen”, zegt Raymond Gianotten, directeur van Statiegeld Nederland. „Plastic is een waardevolle grondstof en het is zonde als die verloren gaat. Van de kleine plastic flesjes kunnen weer andere verpakkingen en producten gemaakt worden.”

Het nieuwe statiegeldsysteem start 1 juli maar ook voor die datum kunnen consumenten al kleine plastic flesjes frisdrank en water met het nieuwe statiegeldlogo tegenkomen omdat die geleidelijk instromen. Bij aankoop van een klein plastic flesje met het logo betalen consumenten bij de kassa 15 cent statiegeld. Dit bedrag krijgen zij terug als ze de flesjes inleveren. Voor oude plastic flesjes zonder statiegeldlogo geldt dit niet, deze flesjes kunnen dan ook niet worden ingeleverd voor statiegeld.