Arco Woudenberg en Karin van der Lei hebben een goed leven op het water. 'Vereeniging III moet een schip voor iedereen in Meppel zijn'

Scheepshond Tom komt de bezoeker van de Vereeniging III vrolijk blaffend tegemoet. Tijdens de eerste schreden op het schip is de deining goed voelbaar. Het waait stevig. Je ruikt olie, vet en touw van sisal, hennep of manilla. Schipper Arco Woudenberg trekt het luik van de machinekamer open. Warme lucht komt je op deze zonnige dag tegemoet. „Kun je nagaan hoe warm het was, toen hier nog kolen werden verstookt voor de stoommachine.”

Karin van der Lei, Arco Woudenberg en scheepshondje Tom van de Vereeniging III.

Karin van der Lei, Arco Woudenberg en scheepshondje Tom van de Vereeniging III. Foto: Leo de Harder

En hij kan het weten want als kleine jongen voer Woudenberg zo’n 40 jaar geleden mee op de stoomsleepboot Fortuna, het schip van zijn oom Binkey Kok, tijdens de sinterklaasintocht in Meppel. Ook stookte hij tot enkele jaren geleden de ketel van een andere stoomsleepboot, de Rosalie. „In die tijd kon het wel 50 graden worden in de machinekamer”, weet Woudenberg.

Inmiddels is de stoommachine van de Vereeniging III vervangen door een dieselmotor. Die geeft natuurlijk ook hitte af, maar dan hoef je daar als bemanningslid niet meer naast te staan.

‘We waren al vaak op het water te vinden’

Arco Woudenberg (50) en Karin van der Lei (51) zijn de eigenaren en samen met scheepshond Tom (9) bewoners van de boot in de Meppeler gracht. Het trio woonde eerst in de Wilhelminastraat in Meppel. „Maar we waren vaak op het water te vinden”, zegt Van der Lei. „Eerst huurden we regelmatig een bootje in Giethoorn. Later kochten we een Groninger zandaak van 14 meter als recreatievaartuig. Maar Arco wilde altijd al op het water wonen”, vertelt de schippersvrouw. „Daarom zijn we op zoek gegaan naar een schip. We kwamen uit bij de Vereeniging III, die in Enkhuizen lag.”

Het is een voormalig stoombeurtschip dat in 1902 op de ASM-werf in Arnhem werd gebouwd. Het tweetal werd verliefd op de buitenruimte van de boot, het achterdek en de gangboorden. In 2014 werd het schip gekocht en begon de verbouw. Twee jaar later werd de woning te koop gezet en was de Vereeniging III hun nieuwe thuis.

Aanpassen aan de beschikbare ruimte

Binnen bleek het krap. „Daarom hebben we ons moeten aanpassen aan de beschikbare woonruimte. Ik moet wel drie keer per jaar de kasten door en koop pas iets nieuws als er iets ouds weggaat.” „Als iedereen woont met wat hij nodig heeft in plaats van met datgene wat hij wil, dan was het klimaatprobleem zo opgelost”, filosofeert Woudenberg.

Karin van der Lei vertelt dat je op een schip leert omgaan met andere gebruiken en gewoontes dan in een huis. „Je leeft meer met de seizoenen. In de winter is het op een schip kouder en in de zomer juist warmer dan in een huis. Als het vriest, dan hoor je het ijs lawaai maken tegen de romp van het schip. Je bent natuurlijk ook meer buiten, maar zelfs als je binnen zit ben je dicht bij de natuur. Dan zwemt er bijvoorbeeld een eendje voor de patrijspoort langs.”

‘De stoelen vlogen door de kamer’

Soms laat de natuur zich echter van een minder lieflijke kant zien, zoals tijdens een vaartocht naar Amsterdam. „Ik had de patrijspoort in de boeg open laten staan en het ging best tekeer”, herinnert Van der Lei zich. „Telkens dook het schip met de voorkant in de golven en kwam er een hap water mee naar binnen. De hele slaapkamer was drijfnat.” „Soms verkijk je je op het weer”, vult Woudenberg aan. „We vertrokken eens uit Lelystad en zodra we de strekdam voorbij waren merkten we de kracht van de wind en de golven op het IJsselmeer. De stoelen vlogen door de huiskamer, we wisten niet hoe snel we naar de haven terug moesten.”

De bootbewoners zijn ook meer met duurzaamheid bezig dan voorheen, vinden ze. Aan boord zetten ze de warmwatervoorziening pas aan als ze warm tapwater nodig hebben. Met water zijn ze zuiniger, zeker als ze op reis zijn en gebruik moeten maken van de watertank. En ze zijn bezig om een eigen waterzuiveringsinstallatie te installeren.

‘Voor iedereen in Meppel betekent het schip iets anders’

Het tweetal wil van de Vereeniging III een Meppeler schip maken. Niet alleen moet de boot qua uiterlijk lijken op de oude stoombeurtschepen die tussen Meppel en Amsterdam over de Zuiderzee en later het IJsselmeer een verbinding onderhielden, maar het moet ook een schip zijn van en voor de Meppelers.

„Voor iedereen in Meppel betekent het schip iets anders”, zegt Woudenberg. „Voor kinderen is het de pakjesboot van Sinterklaas. Voor anderen een rondvaartboot tijdens een verjaardagsfeest of bedrijfsuitje. Weer anderen maken een tochtje tijdens Donderdag Meppeldagen of kennen het schip van het evenement Meppel aan Zee.” Ook de Gay Pride tijdens Donderdag Meppeldag was een succes. En onlangs nog hebben enkele buurtbewoners van de Stoombootkade, het Zuideindigerpad en het Galmanspad een vaartochtje gemaakt. „Met de boot bouw je bij mensen herinneringen op.”

Vaartochten met veel mensen zijn altijd spannend

Zo’n tocht is voor het schipperspaar altijd wel spannend. „De mensen staan voorop je schip, vlak voor de stuurhut. Ik moet dan op de handgebaren van Karin letten om te sturen. Zeker bij het naderen van een brug, de sluis of andere schepen is het dan goed opletten. Je vaart wel met je huis, dus je wilt geen brokken maken.”

Maar dat is niet het enige nadeel van veel volk rond de stuurhut. Ook alle privacy is weg. „De mensen gaan bij je naar het toilet, ze komen dan echt in je woonvertrekken.” Toch vinden Arco en Karin dat geen bezwaar al moeten ze soms wel duidelijk hun grenzen aangeven. „We vervoeren tijdens DMD zo’n 800 mensen per jaar. Die kun je niet allemaal in je woonkamer hebben.”

Vaartocht met ernstig zieke mensen

Een van de vaartochtjes die het meeste indruk heeft gemaakt was met een aantal ernstig zieke mensen. De stadsgids vertelde over de huizen en gebouwen langs de gracht. „Een van de passagiers wees voor de laatste maal aan waar hij had gewoond. Dat grijpt je dan wel aan”, zegt het tweetal.

Dat geeft volgens de bewoners ook het belang van de Vereeniging III voor de stad aan. „Het moet een Meppeler boot zijn voor iedereen, en het schip moet er over 30 jaar ook nog liggen.”