Acteurs in Frederiksoord nemen bezoekers op vermakelijke wijze mee terug in de tijd. 'Zeker Jansje wordt vaak het hemd van het lijf gevraagd'

Tineke van Geel is een van de acteurs die bezoekers van het Koloniehuisje en het Kolonieschooltje in Frederiksoord ‘live’ mee terugneemt naar het begin van de 19de eeuw. De organisatie zoekt meer acteurs. Tijd voor ‘vijf vragen’ aan Tineke (Jansje).

Tineke van Geel in de rol van Jansje Biemans.

Tineke van Geel in de rol van Jansje Biemans. Aangeleverde foto

Het uitroepen van de Koloniën van Weldadigheid tot Unesco Werelderfgoed heeft de voorbije weken voor extra bezoekers gezorgd in Frederiksoord. En niet alleen in museum De Proefkolonie was het veel drukker, maar ook bij het te bezichtigen Koloniehuisje aan de Hooiweg en de replica van het Kolonieschooltje in de Tuinbouwschooltuin. Op beide locaties kan iedereen kennismaken met ‘echte kolonisten’, acteurs die de bezoekers op vermakelijke wijze ‘live’ mee terug naar het begin van de 19e eeuw.

Als Jansje Biemans kruipt Tineke van Geel regelmatig in de huid van een van de kolonisten. Zij zoekt collega’s die tijd én zin hebben om de unieke geschiedenis van de Koloniën van Weldadigheid beeldend neer te zetten.

Wie is Jansje Biemans?

Het personage Jansje speelt een nazaat van Henricus Biemans, een van de eerste opgezonden kolonisten. In het echte leven ben ik Tineke van Geel, dansdocent Armeense dans en samen met echtgenoot Maurits eigenaar van een Bed & Breakfast in Nijensleek.

Hoe lang ben je al vrijwilliger bij Weldadig Oord?

In de zomer van 2020 heb ik het initiatief genomen om een try-out te gaan spelen in het koloniehuisje en heeft Jansje vorm gekregen. Daarna zijn we met mensen, die zich gemeld hebben op onze oproep in de krant, een acteergroep begonnen om meer speeldata in te kunnen vullen. Recent is hieraan de rol van schooljuf of meester in het kolonieschooltje toegevoegd.

Wat maakt het acteerwerk zo leuk?

Acteren is vooral zo leuk vanwege de interactie met de bezoekers die je mee wilt nemen in de beleving van de kolonie rond circa 1850. Veel bezoekers verwachten een gids, maar Jansje leeft in 1850 en wijkt daar niet vanaf. Feiten horen bezoekers in het museum, maar wat het eigenlijk betekende voor de van verre opgezonden pauper en welke wetenswaardigheden of roddels de bewoners bezighielden wordt hiermee werkelijkheid.

Wat vind jij het meest bijzondere gebruik uit de jaren van generaal Johannes van den Bosch?

Het meest bijzonder vind ik het gebruik van koloniegeld zodat de kolonisten alleen de door de Maatschappij verstrekte goederen konden kopen om de aankoop van alcohol te vermijden. Tot 1860 was deze munt in omloop. Ook het feit dat meest ijverige en productieve werkers een koperen, zilveren of gouden medaille konden verwerven met goed gedrag is tamelijk bijzonder. Hiermee konden ze extra privileges, zoals ongevraagd de kolonie verlaten, verwerven. Ze konden de medailles overigens ook weer kwijt raken.

Over welke eigenschappen moet een vrijwilliger in ieder geval beschikken om de rol goed te kunnen spelen?

Voor beide rollen hebben we een draaiboek gemaakt met feitenkennis en speelsuggesties. Daarnaast is het belangrijk om wat durf te hebben om te spelen en de interactie met je bezoekers aan te gaan, want zeker Jansje wordt vaak het hemd van het lijf gevraagd.