Rechter wil dat de provincie Overijssel optreedt tegen boeren als koeien zonder vergunning in de weide lopen

Na de uitspraak van de rechter in een zaak tussen Mobilisation for the Environment (MOB) en de provincie Overijssel lijkt de chaos in het stikstofbeleid compleet. De rechter stelde MOB in het gelijk en besliste dat de provincie handhavend moet optreden tegen boeren die zonder vergunning hun koeien in de weide laten lopen.

Koeien in de wei.

Koeien in de wei. Foto: ANP

MOB vindt dat boeren een vergunning moeten hebben om koeien in de wei te laten lopen. De organisatie diende een handhavingsverzoek bij de provincie in tegen het beweiden vlakbij een Natura 2000-gebied. De provincie wees dat verzoek af. Volgens de rechter was dit echter onvoldoende gemotiveerd en te weinig onderbouwd.

Deze uitspraak komt nog geen twee weken nadat demissionair-minister Carola Schouten (LNV) de Tweede Kamer een brief schreef waarin zij de weidegang van koeien juist als een van de drie maatregelen noemde om de stikstofuitstoot in de melkveehouderij te verminderen. „Dat beleid en deze uitspraak van de rechter staan dus haaks op elkaar”, zegt voormalig politicus en ex-melkveehouder Wim Brus uit Giethoorn.

‘Boeren zijn even niet aan zet’

De minister noemt minder eiwit in veevoer, koeien vaker in de wei en het verdunnen van mest bij gebruik op zandgronden juist als geschikte managementmaatregelen voor het verminderen van de stikstofuitstoot. „Deze situatie is waanzinnig”, stelt Brus. Volgens hem moeten de provincies en het rijk zo snel mogelijk om tafel. „De boeren zijn nu even niet aan zet. Zij kunnen nu alleen maar afwachten.”

Wim Hensbergen houdt samen met zijn vrouw Gerda en zoon Rick negentig melkkoeien op hun bedrijf aan de Kanaaldijk in Giethoorn. De dieren lopen dag en nacht buiten. Tenminste als ze daar zin in hebben. „Het is nu prachtig weer”, zegt Hensbergen. „Maar de koeien lopen de stal in. Ze vinden het te warm.”

Minder stikstofuitstoot als koeien in de weide lopen

Hij heeft een vergunning voor 150 dieren op stal of 175 koeien als ze buiten lopen. De reden daarvoor is dat de mest en urine van de koeien in de weide niet bij elkaar komen. Daardoor kan er geen chemische reactie optreden, zodat er dus ook geen stikstof in de vorm van ammoniak ontstaat.

Hensbergen heeft op dit moment geen last van de uitspraak van de rechter. „Maar melkveehouders die de dieren nu buiten hebben lopen zonder vergunning, die moeten ze naar binnen halen. Binnen mogen ze er waarschijnlijk minder houden en daarom moeten er dieren weg.” Dat is volgens hem ook het doel van MOB: minder vee in Nederland.

‘Hier is niemand bij gebaat’

Volgens Wim Hensbergen werkt de uitspraak van de rechter echter averechts. „Als de dieren naar binnen moeten dan produceren ze juist meer stikstof dan in de weide.” De impasse in het stikstofdossier is door de uitspraak alleen maar groter geworden. „De speelruimte die een boer had om stikstof te reduceren door de weidegang wordt hem uit handen genomen. Hier is niemand bij gebaat, de natuur niet, de overheid niet en de boer al helemaal niet.”

De provincie Overijssel bestudeert de uitspraak van de rechter. „Na het zomerreces worden eventuele vervolgstappen door het college van Gedeputeerde Staten besproken. Inhoudelijk doen wij op dit moment geen uitspraken over de zaak”, laat een woordvoerder weten.