Het Shakespearetheater in Diever jubileert met de bloedigste tragedie plus de kortste komedie van William Shakespeare in één

Het Shakespearetheater in Diever viert het 75-jarig bestaan met Macbeth + Comedy Of Errors. De voorstelling gaat vrijdag in première. ‘De tragedies van Shakespeare eindigen altijd met de dood van de hoofdpersoon.’

Jack Nieborg tijdens de repetities voor Macbeth + Comedy Of Errors.

Jack Nieborg tijdens de repetities voor Macbeth + Comedy Of Errors. Fotograaf: Koen Timmerman

De bevrijding vieren en de oorlog vergeten. Met dat doel begon in 1946 de toneelvereniging in Diever. En ergens voelt het nu, na anderhalf jaar pandemie, ook een beetje zo. Alsof er voorzichtig wat gevierd kan worden. Dat vindt Jack Nieborg (Groningen, 1959), artistiek leider, regisseur en vertaler van het enige gezelschap in Nederland dat zich louter met Shakespeare bezighoudt. Een ding is zeker: het woord corona heeft hij heel bewust niet in de jubileumvoorstelling verwerkt. ,,Al was het verleidelijk het wel te doen. Zoals ik ieder jaar, en dat heb ik nog nooit openlijk gezegd, hét woord van het voorgaande jaar in de voorstelling verwerk. Dit keer niet.”

Twee stukken zonder omhelzingen

Corona laat wel sporen achter in de voorstelling waarin de acteurs anderhalve meter afstand houden. ,,Ik denk niet dat het opvalt, maar als je het weet zie je het. Nee, een omhelzing zou nu niet kunnen, maar die zit er ook niet in. Dit zijn toevallig twee stukken zonder omhelzingen, hierin steken ze elkaar meer dood. Macbeth is heel bloederig.” Nieborg wijst op de wetmatigheid van Shakespeare. ,,Zijn tragedies eindigen altijd met de dood van de titelpersoon. Richard III, Othello, Romeo en Julia, noem maar op. Zijn komedies eindigen altijd met een huwelijk. Behalve Comedy Of Errors.”


Nieborg is na oprichter Dirk Broekema en zijn opvolgster Wil Rep pas de derde regisseur van het Shakespearetheater. Met zijn aanstelling in 1999 groeide de amateurtoneelvereniging verder uit tot een goedlopend theatergezelschap met landelijke uitstraling. ,,Zeker in het begin heb ik van puristen veel kritiek gehad. Het zou meer Nieborg zijn dan Shakespeare.” Hij hield vast aan zijn ideeën en zag het bezoekersaantal verdubbelen tot bijna 25.000 per jaar. ,,Ja, dit is absoluut een droombaan. Ik hoop dit te mogen blijven doen zolang ik het gevoel heb ieder jaar weer mijn mooiste voorstelling ooit af te leveren.”

Jubileumvoorstelling

De jubileumvoorstelling Macbeth + Comedy Of Errors gaat – na een try-out (4/8) – op vrijdag 6 augustus in première in het Shakespearetheater in Diever. Daarnaast zijn twee voorstellingen via livestream te zien, op vrijdag 20 augustus en zaterdag 4 september. Meer informatie op: www.shakespearetheaterdiever.nl

Als toeschouwer middenin de voorstelling

Macbeth (2008) en Comedy Of Errors (2012) werden onder Nieborgs leiding al eerder gespeeld in Diever, maar nog niet in de ‘zaal’ van het openluchttheater die in 2015 een nieuwe vorm kreeg. ,,Ik zoek altijd naar een manier om het publiek te betrekken bij de voorstelling. De nieuwe inrichting maakt het mogelijk dat je als toeschouwer midden in de voorstelling zit en ook naar de toeschouwers aan de overkant kijkt. Dat maakt het veel spannender. Ik vind het in mijn theaterwerk belangrijk dat mensen onderdeel van de voorstelling zijn, samen lachen en samen stil zijn. Zoals ik het ook belangrijk vind het publiek van nu te bereiken met de taal van nu.”

Om iets speciaals te doen tijdens de viering van het jubileum worden nu dus twee stukken van Shakespeare gecombineerd. ,,Ze wisselen elkaar af, door elkaar heen. Of zoiets eerder is gedaan? Hier niet, maar alles is al eens gedaan. In Stratford zag ik eenzelfde acteursgroep van de Royal Shakespeare Company eens drie stukken spelen en ik zag dat het extra spanning opleverde. In onze voorstelling is bijvoorbeeld een acteur in het ene stuk zijn vrouw kwijt en vindt hij in het andere stuk zijn vrouw terug. En in het ene stuk spelen twee mannen twee vrouwen, terwijl ze in het andere stuk gruwelijke moordenaars spelen. Dat neem je toch mee als je kijkt, het zorgt voor een extra laag.”

Eenmalig hogere entreeprijs

Waar normaliter plaats is voor duizend bezoekers kunnen nu vijfhonderd mensen zitten. Dit is een gevolg van coronamaatregelen en het op de tribunes aanleggen van looppaden voor de acteurs. ,,Doordat we minder mensen kwijt kunnen en vorig jaar geen inkomsten hebben gehad, zijn we wel genoodzaakt ditmaal de entreeprijs eenmalig te verhogen.”

Hoewel het jubileum nog gevierd moet worden, verheugt Nieborg zich al op volgend jaar. Welk stuk dan wordt gespeeld, wordt pas in september bekengemaakt. Hij wil alleen kwijt dat het onder zijn leiding niet eerder in Diever te zien was. In zijn hoofd is hij er al mee bezig. ,,Het is alsof er een soort narretje in mijn hoofd zit dat meedanst met wat ik doe en voel. Vanaf het moment dat ik met een project of voorstelling bezig ga, gaat dat zo. Dan ontstaan beelden en denk ik aan hoe de rollen kunnen worden ingevuld.”