Klederdracht heeft niks te maken met religie. Het is een van de vooroordelen die dagelijks over Staphorst de ronde doen op sociale media.

Museum Staphorst over racisme: ‘Stop met stigmatiserende berichtgeving over Staphorst. We zitten niet massaal in de kerk’

Klederdracht heeft niks te maken met religie. Het is een van de vooroordelen die dagelijks over Staphorst de ronde doen op sociale media. Streekredactie / Eelco Kuiken

Staphorst - Nu er in Nederland een debat gaande is over racisme, steekt ook Museum Staphorst zijn vinger op. „Stop met die eenzijdige en vooral foutieve berichtgeving over Staphorst. We zitten niet massaal in de kerk en het is hier niet dichtgeplakt met krantenpapier. Laat je bij ons informeren.”

Racisme en discriminatie hebben veel te maken met vooroordelen. Je veronderstelt iets en later blijkt dat het helemaal niet klopt. Veel mensen blijven echter in hun vooroordeel hangen, omdat het ook wel gemakkelijk is.

Hardnekkig stigma

De Overijsselse gemeente hakt al jaren met dit bijltje. Het stigma is hardnekkig. Als het over hoofddoekjes en boerka's gaat, ontstaat er steevast een hetze op internet over Staphorst, want hier moeten de vrouwen van de kerk immers ook in klederdracht lopen en waarom wordt van deze onderdrukking niks gezegd? Meten met twee maten; #Enstaphorstdan, is de hashtag die dan wordt gebruikt op twitter.

Vaccineren is ook zo'n verhaal . Ja, de vaccinatiegraad is lager, maar er zijn hele volksstammen in Nederland die zich niet laten vaccineren om de meest uiteenlopende redenen. De gemeente Staphorst heeft als prioriteit om de vaccinatiegraad te laten stijgen. Dat lukt langzaam.

Als het in de media over homoseksualiteit gaat, wordt ook steevast Staphorst genoemd als een plek waar het een verschrikking zou zijn. In de islam is het erg, nou in Staphorst kunnen ze er ook wat van. Daar hoor je niemand over. Jippe Hoekstra (vorig jaar overleden) was van 2010 tot en met 2014 fractievoorzitter van de PvdA in Staphorst. Hij was openlijk homoseksueel en woonde al jaren met zijn man in de gemeenschap. Hoekstra zei nooit negatief te zijn bejegend. Integendeel zijn buurt in Rouveen voelde als een warm bad.

Goed laten informeren

„Klederdracht heeft niks te maken met religie, maar met cultuur, een groot deel van de bevolking is christelijk, maar een groot deel ook niet. Laat het stigma over Staphorst eens los”, zegt Griet Dijkstra van het museum, verantwoordelijk voor de communicatie. „Laatst was hier een cameraploeg en het eerste dat ze vroegen, was: mogen hier ook naaktportretten hangen? Waarom vragen ze dat? Het was totaal niet aan de orde.”

Hoe krijg je vooroordelen de wereld uit? Door je te goed laten informeren. Dat kan bij Museum Staphorst, het culturele hart van de gemeenschap. In het museum hangt ook nog eens de mooiste tentoonstelling in jaren. Werken over Staphorst van kunstenaars Jan Sluijters, Jo Koster en Stien Eelsing zijn samen te zien. Uniek. Zij woonden begin vorige eeuw in Staphorst en legden de gemeenschap vast.

„Wij laten Staphorst zien, zoals het werkelijk is”, vult voorzitter Jan Talen aan. „De mensen die het museum bezoeken, verlaten het pand altijd anders dan ze gekomen zijn. Ze hadden een vooroordeel en nu weten ze hoe het hier echt in elkaar zit. Ze kijken nu met een andere blik naar Staphorst en ze zien een unieke gemeente waar rond de 450 vrouwen in de zomer en 700 dames in de winter de klederdracht dragen. Dat moet niet van de kerk, dat is cultuur en het is de enige plek in Nederland waar het niet voor de bühne is, maar echt. Hier kijken de mensen nog naar elkaar om. Dat moest van Rutte in de coronatijd, maar hier doen we dat al jaren.”

Urk is geloviger

Staphorst is gelovig, maar het is zeker niet de meest religieuze gemeente van ons land. In Staphorst zegt 61 procent van de 18-plussers maandelijks een kerkdienst te bezoeken, terwijl 82,5 procent van de bevolking zegt bij een kerkelijke gemeente te zijn aangesloten. Dat is veel, maar niet zoveel als op Urk. Op het voormalige eiland gaat 95,8 procent van de 18-plussers maandelijks naar de kerk, terwijl 98,1 procent bij een geloofsgemeenschap is aangesloten. Bunschoten pakt het zilver met 65,6 procent kerkgangers en 85,1 procent van de mensen die bij een kerk hoort. Staphorst is gelovig, maar komt ‘kerkelijk’ pas op de derde plek in Nederland.

Wijlen Jan de Wolde, oud-gemeentevoorlichter in Staphorst, deed er in 1988 al onderzoek naar. Toen bleek dat 14 procent van de bevolking in Staphorst niet naar de kerk ging. Nu is dat opgelopen tot 38 procent.

Nashvilleverklaring

Gebeuren er dan af en toe geen dingen die de beeldvorming bevestigen? Soms wel. De dominee van de Grote Kerk tekende de Nashvilleverklaring , maar tegelijkertijd hing bij een andere kerk in Staphorst de regenboogvlag in top. Een jaar of tien geleden eisten CU en SGP dat er een voorwoord in de archeologische waardenkaart geplakt zou worden waarin staat dat velen in Staphorst geloven in een jonge aarde, in plaats van de gangbare lezing dat de aarde 5 miljard jaar oud is.

Een ding moet je al die criticasters wel nageven: op zondag is het museum gesloten. „Je kan zeggen: wat belachelijk, maar je kan ook zeggen: wat bijzonder dat de mensen hier nog hechten aan de zondagsrust, misschien zouden we dat elders ook weer eens moeten proberen.”