Tourist Info Reestdal heeft spookverhalen verzameld. Routekaart voert ook naar IJhorst voor het verhaal van de Smid zonder hoofd

Toeristen die via Tourist Info in de Wijk en IJhorst het Reestdal doorkruisen, stuiten in IJhorst op een bijzonder spookverhaal dat ook in een fietsroute staat: de Smid zonder hoofd. Griezelen aan de boorden van de Reest.

De hervormde kerk van IJhorst-de Wijk, waar het af en toe zou spoken.

De hervormde kerk van IJhorst-de Wijk, waar het af en toe zou spoken. Foto: Eelco Kuiken

In het pittoreske en oeroude Reestdal leven nog diverse legendes, sagen, anekdotes en historische verhalen over spookhazen, witte wieven en moorden. Sommige verhalen zijn volkomen flauwekul, andere niet. Tourist Info, dat lang dicht was door corona, verzamelde de verhalen en zette ze op een routekaart die langs 31 mystieke plekken in het Reestdal voert.

De zwarte duivel

Het IJhorster spookverhaal dat in de flauwekulcategorie valt, maar toch leuk is, komt ook terug in het Sinninghes Overijsselsch Sagenboek uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Het gaat over de smid Aarnt Bouchies, bijgenaamd ‘de zwarte duivel’.

Aarnt, die gevochten heeft in de 30-jarige oorlog (1618-1648), heeft aardig wat geld overgespaard. Hij helpt zijn minder bedeelde dorpsgenoten. Al snel trouwt hij met de jonge en mooie Trientien. Het paar vestigt zich aan de kruising van de wegen naar Holland en Friesland. In de buurt van IJhorst zet Aarnt een smidse op. Hij verstaat zijn vak, want van heinde en verre komen klanten naar hem toe voor smeedwerk.

Het gaat goed met de zaken en met het huwelijk. Twee kinderen worden er geboren en alles ziet er proper uit. Trientien is een goede huisvrouw voor haar man. Aarnt, die in zijn jongere jaren van de fles hield, en daardoor zwarte duivel wordt genoemd, drinkt geen druppel meer. Hij leeft voor zijn gezin. Het geluk lacht hen toe.

Trientien verandert. Het ‘stille magien’ wordt een mooie vrouw. De mannen uit het dorp kijken graag naar haar. Hun echtgenotes vinden dat maar niks. Ze zeggen dat Trientien in de kerk brutaal en wellustig naar hun mannen kijkt en ze zo het hoofd op hol brengt.

Hoofdloze smid

Op een dag komt er een ruiter bij de smederij die smoorverliefd wordt op de mooie Trientien. Zij kan hem ook niet weerstaan en gaat er met hem vandoor, Aarnt, de smederij en haar kinderen achterlatend. Dat brengt de smid tot razernij. Hij roept uit dat ‘God hem mag verdoemen als Hij zijn vrouw niet levend of dood terugbrengt. Dat hij daarvoor zijn hoofd wil geven aan de duivel, naar wie ze hem vroeger hadden genoemd, vanwege zijn drinken en vechten’.

Niet veel later is Aarnt dood. Mogelijk hangt de bedrogen echtgenoot zichzelf op. Als de buren hem zijn doodshemd willen aantrekken, wijzen zij echter vol ontzetting op de vurige striem in zijn hals. Het is net alsof iemand een mes zijn keel doorsneed. Het verhaal is geboren.

De ziel van de smid kan volgens de legende sindsdien geen rust vinden en daarom spookt hij in de wintermaanden rond bij het kerkhof. ‘Sommigen zien hem met het hoofd onder de arm, anderen zien hem met een vurige band om de hals’, aldus de legende.

Boom omgezaagd

Een ander verhaal in de fietsroute gaat over de genezende den in de Staatsbossen. Eind 1995 ontdekte een paragnost uit Nieuwleusen tijdens een wandeling in de Zwarte Dennen een boom die een sterke aantrekkingskracht had. Hij merkte dat de boom een warmte en energie gaf, die helend was voor mensen. Het werd een hele toeloop van lieden uit het hele land die genezing zochten bij de den.

In december 1996 zaagden mensen die aanstoot namen aan deze gang van zaken, de boom om. De stam werd voorzien van een bijbeltekst die verwees naar de toren van Babel. Geen flauwe legende, maar echt.